« يتيمه » را خالى از آنها نمى ديده كتاب لطيفى به همان سبك و اسلوب و ترتيب و تبويب به اسم « تتمة اليتيمة » تأليف كرده تا به تأليف اصلى او ضميمه شود و حق مطلب آنكه « يتيمه » بدون اين « تتمة » - كتاب يتيمة هم چنان كه ثعالبى خود دريافته بوده است - ناقص بشمار مى رود ، زيرا اين كتاب حاوى شرح جمع كثيرى از شعرايى است كه نام ايشان در « يتيمه » نيامده و يا بعد از انتشار « يتيمه » شهرت و اعتبار يافته‌اند . اين كتاب را ثعالبى در ايام حكومت سلطان مسعود غزنوى ما بين سالهاى 424 - 429 ه . ق تأليف كرده است و در همان ايام ميان اهل ادب معروف و مشهور شد . اين كتاب در دو جلد ( تتمة القسم الاول فى محاسن اهل الشام و الجزيرة ) و جلد دوم ( تتمة القسم الرابع فى محاسن اهل خراسان و ما يتصل بها من مسائر البلدان ) است . اين « تتمة » با تصحيح عالمانهء مرحوم استاد عباس اقبال آشتيانى در سال 1353 ه . ق در تهران در قطع وزيرى ، سربى ، ( 170 126 صفحه ) در چاپخانهء فردين با فهارس منتشر گرديد . ر ك : يتيمة الدهر ، الاعجاز و الايجاز در همين كتابنامه . 30 - تجارب الامم و عواقب الهمم لابن مسكويه ( ليدن 1909 م ) : در بارهء اين كتاب به عنوان يك اثر تاريخى بزرگ كار يك دستى كه همهء بخشهاى ششگانهء آن را ( 1 - از پيشداديان تا سال 37 ه . ، 2 - از سال 38 تا سال 100 ه . ، 3 - از سال 101 تا 191 ه . ، 4 - از سال 191 تا سال 283 ه . ، 5 - از سال 284 ه . ، تا 326 ه . 6 - از سال 327 ه . تا سال 369 ه . ) در برگيرد به انجام نرسيده است و آنچه تاكنون از اين كتاب به صورت چاپى عكسى يا ترجمه منتشر شده است عبارت از قطعات يا بخشهايى از اين كتاب كه بر حسب امكانات محققان و مترجمان و يا در دسترس بودن آن قطعات و بخشها و يا نوعى انتخاب فراهم آمده است . نسخهء اياصوفيا ( استانبول ) مهمترين و كاملترين و بلكه تنها نسخهء كامل تجارب - الامم است . در سالهاى 1909 تا 1913 سه بخش ( 1 ، 5 ، 6 ) از شش بخش ، نسخهء اياصوفيا به اهتمام « كايتانى » از سوى بنياد « گيب » بدون تصحيح متن در ليدن - لندن به صورت فتوگراف منتشر شده و تنها مزيت اين چاپ بر اصل نسخهء خطى يادداشتها و فهرستهايى است كه به زبان انگليسى در پايان مجلد اول و پنجم آمده است و بقيه بخشهاى دوم و سوم و چهارم توسط شادروان استاد مجتبى مينوى در تركيه عكسبردارى شده و ميكروفيلم آن در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران نگاهدارى مىشود و نسخه‌هايى از آن در ايران و ساير كتابخانه‌هاى دنيا موجود است . بخشهاى چاپ شدهء تجارب الامم از اين قرار است : 1 - چاپ دوخويه - بر اساس نسخهء آمستردام تصحيح و در سال 1871 م در ليدن ( بريل ) چاپ شد مشتمل بر حوادث 198 تا 251 ه . 2 - چاپ « آمدروز » دو مجلد ( 5 و 6 ) از شش نسخه اياصوفيا و نيز ذيل تجارب الامم را در يك مجلد ( جمعا سه مجلد ) تصحيح و در لندن همراه با ترجمه و مقدمهء مارگليوث ( جمعا 7 جلد ) منتشر كرده است . كار « آمد روز » ( يعنى سه مجلد ) در قاهره در سالهاى 1914 تا 1916 منتشر شد و در بغداد در سال 1965 افست گرديد .