خلافت عبد الرحمن الناصر بنى مروان از بغداد به اندلس فراخوانده شد . و استقبال باشكوهى از وى به عمل آوردند و مورد و مورد احترام دانشمندان قرار گرفت . از آثار اوست : « كتاب الممدود و المقصور » ، « كتاب الابل » ، « كتاب حلى الانسان و الخيل و شياتها » ، كتاب فعلت و افعلت ، كتاب مقايل الفرسان ، تفسير السبع الطوال ، « كتاب البارع » در لغت ، « شرح معلقات سبع » و كتاب « الامالى » او از مهمترين كتب ادبى عربى و مورد استفادهء دانشمندان لغت و ادب است . وى در مقدمهء امالى مى نويسد كه اين كتاب را از روى حافظه املا كردم . املاى آن در روزهاى پنجشنبه در مسجد « جامع الزهرا » در قرطبه بوده است و در آن از اخبار گوناگون و اشعار ، انواع امثال ، غريب لغات ، را آورده‌ام و در هيچ بابى از ابواب لغت هيچ مسأله‌اى را در آن فرو گذار ننموده‌ام . اشعار و اخبار برگزيده را بياوردم و نيز از غريب قرآن و غريب - الحديث بى بهره نيست و آنچه راجع به « ابدال » گفته‌ام كسى گوى سبقت بر من نر بود . اين كتاب در دو جزء با فهارس و در پايان جزء دوم كتاب ذيل امالى به نام « الذيل - و النوادر » از قالى و كتاب البينه ابى عبيد البكرى است كه در سال 1344 ه . 1926 م چاپ دوم آن در دار الكتب مصر با تحقيق محمد عبد الجواد الاصمعى چاپ شد . جلد اول در 224 صفحه چاپ شد و جلد دوم آن شامل 326 صفحه قطع وزيرى و ذيل آن و كتاب امالى را ابى عبيد البكرى الاونبى به نام سمط اللآلي كه جزء اول آن چاپ شده است شرح نموده . ر . ك به سمط اللآلي . 16 - امالى المرتضى غرر الفوائد و درر القلائد ( مصر 1325 ه . ) : اين كتاب گفتارهايى است در تفسير قرآن اما نه به ترتيب آن بكله جدا جدا و به شكل محاضرات و درس است كه در هشتاد مجلس آنها را املا كرده و از اين رو به « امالى سيد » مشهور است . گويا سيد مرتضى اين امالى را در منزل شخصى بر شاگردان خود در زمانهاى متعاقب و گوناگون ايراد كرده است كه آغاز آن بر ما معلوم نيست اما در روز پنجشنبه 28 جمادى الاولى سال 413 ه . ق آنها را به پايان رسانيده است . مجلس اول تأويل آيهء « وَ إِذا أَرَدْنا أَنْ نُهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنا مُتْرَفِيها . . . ( اسراء 16 ) و مجلس 80 در تأويل آيهء : و اذا الموؤدة سئلت . . . ( تكوير 7 و 9 ) پايان مى پذيرد و اين كتاب نيز داراى تكمله‌اى است كه به دستور سيد ضميمهء كتاب امالى شده است كه با عنوان « رأى المتكلمين فى تقسيم احوال الفعل و مخالفتهم للنحويين » شروع مىشود . كتاب امالى بارها در مصر و ايران چاپ شده است و چاپ مصر كه نسبتا دقيق تر و بهتر است در دو جلد به سال 1373 ه . ق 1954 م سربى ، وزيرى در قاهره انجام يافته است . جلد اول شامل 154 صفحه و جلد دوم 610 صفحه است و در « دار احياء الكتب » با كوشش و تحقيق محمد ابو الفضل ابراهيم به طبع رسيده است . تهران 1272 ق . سنگى ، وزيرى بى شماره ، مصر 1325 ق . سربى ، مطبقه السعادة . سيد مرتضى داراى آثار ارزنده و بسيار بوده است و كتابها و رسائل وى بيشتر در زمينهء : فقه اماميهء اثنى عشريه ، اصول فقه ، علم كلام ، تفسير قرآن ، تفسير و شرح خطب نهج البلاغه ، مسائل امامت ، شعر ، لغت و ادب است . كتاب امالى مورد بحث ما ، نشانهء دانش و بينش ژرف سيد مرتضى در فقه ، تفسير ، حديث ، شعر و فنون ادب است . در اين مجالس نيز به تفسير آيات قرآنى و بررسى آنها از نظر تطبيق با معتقدات كلامى شيعه پرداخته است . تعارض و مورد اختلاف احاديث را از طريق استشهاد