أحمد بن محمد علي بن محمد باقر الوحيد البهبهاني ( آل آقا )
658
مرآت الاحوال ، جهان نما ، سفرنامه ( فارسى )
فاعتبروا يا اولى الأبصار ، ! و آن مشتمل است بر مقدمه ، و سه مقام و خاتمه . مقدمه : در تقسيم عالم موافق اعتقاد علماى فرنگ و بيان احوال چين و عهد و ميثاقى كه سلاطين فرنگ را باهم بوده است ، و اشاره به مجملى از آئين ايشان است . مقام اول « 1 » : در بيان احوال سلاطين فرنگ و ممالك ايشان است ، سواى جماعت انگريزيه ، و ذكر ممالك افريقيه است . مقام دويم : در بيان احوال امرقه است كه آن را امريقه و امريكا نيز گويند ، و به ارض جديد مشهور است . مقام سيم : در بيان احوال جماعت انگريزيه است ، و بيان احوال كمپنى يعنى جمعى از تجّار آن قوم كه مملكت وسيع البنيان هندوستان را مسخّر كردهاند ، و بيان رسوم و عادات و صناعات ايشان است . خاتمه : در بيان نصايح چند است در كيفيّت حكومت . در تقسيم عالم و احوال چين و عهد سلاطين فرنگ با يكديگر . مقدمه : در تقسيم عالم و احوال چين و عهد سلاطين فرنگ با يكديگر
--> ( 1 ) مقام اوّل از مقصد سيّم از جلد ثانى كتاب « مرآت الأحوال » ، مرحوم آقاى آقا احمد بن آقا محمّد على بن آقا محمّد باقر بهبهانى - روّح اللّه روحهم - در بيان . . . . در « ب » اضافه آمده است .