أحمد بن محمد علي بن محمد باقر الوحيد البهبهاني ( آل آقا )

714

مرآت الاحوال ، جهان نما ، سفرنامه ( فارسى )

مىنگاريم كه مطالعه‌كنندگان را انتظارى نماند ، بدانكه ! در سمت « يورپ » سواى آن دو جزيرهء مذكوره جزائر بسيار نيز هست ، و از آن جمله آنچه در درياى شمالى فرنگ و آنچه در ما بين مشرق و شمالى « 1 » آن ملك واقع است تمام آن به تصرّف پادشاه دنمرك است ، و متّصل آن است « ايلند » و « الند » ، و در جزو جزائر ديگر كه در حكومت پادشاه « اسويدن » است ، و جزيرهء « اويكه » و مجاز - كه به كاف فارسى كه در سمندر به طرف جنوب كه ملك فرنگ را از افريقه جدا مىكند - در تصرّف پادشاه « اسپين » است . و جزيرهء « ديب مناد » در تصرّف انگريز است ، و جزيرهء « كادهيكه » در حكومت فرانكسيس است ، و جزيرهء بسيار آباد و پادشاه و حاكم عليحده دارد و جزيرهء « گند » به كاف فارسى و « ردوس » و « ملش » و « نندس » و « متلين » و « سينسو » و « ساس » و « يتمس » و پارس و « سربكو » به كاف فارسى و « سيسرس » كه در آن درخت سرو بسيار است و غيرها ، همه داخل ملك يونان‌اند ، و در مذهب ؛ عيسوى مذهب‌اند ، و در تصرّف سلاطين عثمانيه‌اند ، و اهالى آن به ايشان جزيه مىدهند . فصل 12 : ممالك افريقيّه بدانكه : ملك افريقه كه بخش سيّم است ، در آن ملكهاى عظيم است ، چون بيان آن خالى از فايدهء كليّه نيست ، لهذا بر سبيل اجمال نگارش مىشود .

--> ( 1 ) شمال : « الف » .