أحمد بن محمد علي بن محمد باقر الوحيد البهبهاني ( آل آقا )
713
مرآت الاحوال ، جهان نما ، سفرنامه ( فارسى )
و مودينه « 1 » ، و مثوه « 2 » ، و دلس « 3 » ، و جنوه « 4 » ، و تسكنى « 5 » . و ملك قسطنطنيّه « 6 » و كافّهء يونان و توابع آنها نيز در « يرپ » يعنى ملك فرنگ واقعند ، و همه در تصرّف سلاطين عثمانيه بودند ، و الحال نيز اكثر آنها در تصرّف ايشان است ، و بعضى از آن را پادشاه روس متصرّف است ، و در آن ملكها همهء فرق هستند ، و لكن مسلمان بيشتر است . و مجملا : بايد دانست كه طول مملكت فرنگ دو [ و ] نيم هزار كروه : و عرضش يك هزار و دوصد و پنجاه كروه است ، و سرحدّ شمالى آن سمندر « 7 » و دريايى است كه يخ بسته است ، و شرقى آن بخش آشيا و جنوبى آن سمندر مختصرى است كه فاصلهء ميان آن و افريقيه است ، و غربى آن سمندرى است كه ميان او و آمريكا - يعنى ارض جديد - فاصله است . چون ملك « يورپ » را مفصّل بيان نموديم مجملى از جزائر آن را
--> ( 1 ) مودينه : ( 2 ) مثوه يا مشوه : « الف » . ( 3 ) دلس : كوچكترين و مهمترين جزاير سيكلاد در گنگبار يونان است كه معبد بزرگ « آپرلو » در آنجا بود . ( دهخدا ) ( 4 ) جنوه - جنوآ « Genoa » : شهرى در ايتاليا ، كرسى « Corcica » ليگورى « Liguria » ، كنار خليج « ژن » در ساحل مديترانه . ( فرهنگ معين ) ( 5 ) توسكان - تسكنى ، « Tuscany » در قديم اترورى ايتالياى مركزى در جنوب شرقى آپنين ، كرسى آن فلورانس است . توسكان در 1860 ميلادى به ايتاليا منضم گرديد . ( فرهنگ معين ) ( 6 ) قسطنطنيه - اسلامبول . ( 7 ) سمندر : اقيانوس .