أحمد بن محمد علي بن محمد باقر الوحيد البهبهاني ( آل آقا )

661

مرآت الاحوال ، جهان نما ، سفرنامه ( فارسى )

احوال كواكب و ارض بر مذهب حكيم مذكور « 1 » احوال كواكب و تقسيم عالم را موافق مذهب او و فيثاغورس حكيم نگارش مىنمايد ، و اللّه ولى التوفيق . بدانكه ! معتقد ايشان آن است كه آفتاب روشنى بخشندهء همهء سيّارات و در وسط آنها منصوب است ، و حركت از جايى به جايى ندارد ، و بر مركز خود مانند آسيا حركتى از مغرب به سمت مشرق مىكند ، به نوعى كه در نوزده روز طرف اوّلش كه نمايان بود باز نمايان مىگردد ، و در طول و عرض و قطر ده كرور و دو لك مقابل بزرگى ارض است و مراد از كرور صد لك است ، و از لك صدهزار است ، و كرهء عطارد از ديگر سيارات به آفتاب نزديكتر و از ارض هفت درجه خوردتر است ، و مدّت دورهء او هشتاد و هفت روز و بيست و سه ساعت و شانزده دقيقهء نجومى به آخر مىرسد ، و كرهء زهره قدرى از كرهء ارض خوردتر ، و دورى او از آفتاب چهار كرور و سى لك كروه هندى است ، و مدّت دورهء او دوصد و بيست و چهار روز و هفده ساعت است . تحقيق كوس يعنى كروه هندى « 2 » و كروه هندى ، و اكثر ناس آن را « كوس » نيز گويند ، چنان كه اصحاب خبره از جماعت انگريز دريافت كرده‌اند عبارت از دو ميل است ، و هر ميلى هزار و هفتصد گز است ، و هر گزى سه فوت است و هر فوتى شانزده انگشت

--> ( 1 ، 2 ) عنوان : در « ب » نيامده است .