اواخر قرن دوّم هجرى از خارج مرزهاى اسلام از مللى مانند هندوها ويونانيان ومسيحيان به مرزهاى اسلام نفوذ كرد و با معتقدات اسلامى آميخته شد ، و به شكل يك فرقهء التقاطى درآمد . پيدايش تصوف در ميان مسلمين دربارهء اينكه اين طريقت از كجا به محيط اسلامى راه يافته ، سخن بسيار گفته‌اند . گروهى از محققان آن را زائيدهء فلسفهء يونان خصوصاً فلسفهء نو افلاطونيان جديد تصور كرده‌اند ، و بعضى ديگر آن را مأخوذ از آئين مسيحيت ورهبانيت وزهد انجيل دانسته‌اند ، وجمعى هم گفته‌اند مولود عكس‌العمل فكر آريائى در مقابل افكار عربى است . مؤلف كتاب « ارزش ميراث صوفيه » در اين باره مىنويسد : جستجوى يك منشأ غير اسلامى براى تصوّف اسلاميان قرنهاى دراز معماى جالب وسرگرم كننده‌اى براى چندين نسل از محققان اروپا شده است و از اين رو فرضيه‌هاى گونه‌گون در بيان اصل و منشأ تصوف اظهار گشته است 1 . . . . حقيقت آن است كه : تصوّف جريان فكرى واحدى نيست بلكه مجموع جريانهاى گوناگون است ، ناچار منشأ آن همه را نمىتوان با يك عبارت بيان كرد در تصوّف مبادى واصولى هست كه با پاره‌اى افكار وعقايد غير اسلامى مطابقت دارد وكاملًا با مبادى واصول اسلامى در تضاد مىباشد ، ولذا منشأ واقعى آن نمىتواند اسلام و قرآن باشد و بايد منشأ اين نوع افكار وعقايد را در

--> ( 1 ) ارزش ميراث صوفيه : 12 .