خارج از تعاليم اسلام جستجو كرد . جاى انكار نيست كه عقايد ومذاهب غير اسلامى به تدريج در طى قرنهاى دراز در تصوّف نفوذ كرده است ؛ به اين ترتيب كه قسمت عمدهء نفوذ اين عقايد از طريق ترجمهء علوم وتمدنهاى بيگانه به محيط اسلامى راه يافته ، ومترجمينى كه خود داراى گرايشهاى خاصى بودند در انتقال اصول و مبانى تصوف به محيط اسلامى سهم فراوانى داشتند و نفوذ برخى از عقايد ديگر را نيز به طور غير مستقيم در اثر ارتباط مستقيم ومستمر صوفيه با ملل بيگانه وفرقه‌هاى گوناگون بايد دانست . به همين جهت محققان براى تصوّف دو نوع منبع قائلند : 1 - منابع خارجى . 2 - منابع داخلى . دكتر قاسم غنى كه خود شيفتهء تصوّف است و به مشايخ وبزرگان صوفيه با نظر احترام مىنگرد در اين باره مىنويسد : منابع مهم خارجى تصوّف عبارت است از ديانت مسيحى واعمال رهبانان وافكار هندى وايرانى وبودائى ؛ كه مخصوصاً از جنبهء رياضت و ترك دنيا قويتر بوده‌اند ، بعد چيزى كه تصوّف را به شكل فلسفه درآورد . . . بدون شك تا مقدار زيادى فلسفهء يونان مخصوصاً نوافلاطونى بوده است 1 . هرگاه مقايسهء دقيقى بين افكار وآراء وگفته‌هاى صوفيهء هر قرن وافكار وآراء هندى وايرانى وفلسفهء نوافلاطونى وعناصر مسيحى به عمل آيد ؛ ونيز عوامل تاريخى واجتماعى كه تصوّف تحت تأثير آن پيدا شده و يا تغيير وتحول يافته ؛ مطالعه شود خواهيم ديد كه قسمت عظيمى از عقايد واعمال

--> ( 1 ) تاريخ تصوّف در اسلام : 9 و 10 .