الفيض الكاشاني ( مترجم : عبد الله موحدى )
93
نوگويه ها ( الكلمات الطريفة ) ( فارسى )
[ كلمهء 37 ] نكوهش برخى از مردم گمان مىبرند كه وقتى لغت عرب را شناختند و دانشِ صرف و نحو و ادبيات را فرا گرفتند و الفاظ روايات را صحيح ادا كردند و سخنان صاحبان ديدگاههاى علمى را شنيدند ، اهل علم و درايت شدهاند و اگر بر اينها - پناه بر خدا - استنباط عقايد و احكام از آثار مجتهدان را اضافه كنند ، به رتبهء رياست دينى رسيدهاند و اين خود بيشترين سبب در پيدايش خلاف و فراوانى اختلاف است . نه چنين است ! يادگيرى لغت عرب كجا و كتاب خدا كجا ! پوسته كجا ، مغز كجا ! صحيحخوانى اخبار كجا و شناخت سنّتها كجا ! آماس كجا ، چاقى كجا ! انتخاب يكى از نظريات بر اساس توهّم برترى كجا و شناخت دانش حديث و قرآن كجا ! روش قهرمان كجا ، همنشينى سلطان كجا ! شنيدن الفاظ كجا ، ديدن نكتهها كجا ! روايت كجا ، درايت كجا ! حيرت كجا ، هدايت كجا ! نه چنين است ، بلكه : آنان تلاش و سعىشان در اين زندگى فُرودين تباه گشته و خود گمان مىبرند كه كار خوبى انجام دادهاند .