سيد محمد على ايازى
66
كافى پژوهى ( گزارش پايان نامه هاى مرتبط با كلينى و الكافى ) ( فارسى )
معناى ششم علّامه مجلسى در توضيح اين معنا از عقل مىگويد : آنچه فلاسفه به آن معتقدند و به گمان خود اثبات كردهاند كه جوهر مجرّد قديمى است كه در ذات و فعلش ، وابستگى به ماده ندارد ، اگر به شكلى كه آنها گفتهاند پذيرفته شود ، موجب انكار بسيارى از ضروريات دين ، از قبيل حدوث عالم است . « 1 » ايشان هيچ يك از روايات را قاطعانه به معناى ششم ، حمل نكرده است . گرچه در برخى از موارد ، احتمال حمل آن را مطرح ساخته است . « 2 » جمعبندى ديدگاه علّامه مجلسى در معناى عقل در يك جمعبندى كلّى ، به اين نتيجه مىرسيم كه ايشان اوّلًا ، معناى اوّل و دوم را به طور كلىّ ، قابل حمل بر اكثر روايات كتاب عقل و جهل الكافى مىداند ؛ ثانياً ، وى به طور خاص ، پنج روايت را با معانى اوّل ، دوم و سوم ، مطابق دانسته و معانى چهارم ، پنجم و ششم عقل را قابل حمل بر هيچ يك از روايات اين كتاب نمىداند .
--> ( 1 ) . همان ، ص 25 . ( 2 ) . همان ، ص 28 و 33 و 65 .