سيد محمد على ايازى
331
كافى پژوهى ( گزارش پايان نامه هاى مرتبط با كلينى و الكافى ) ( فارسى )
چون ويژگىهاى فرهنگى عصرش همسو با استعداد و تلاشهاى وى بود ، سبب توفيق وى شد و استعدادهايش شكوفا گرديد . در عصرِ وى ، شهرهاى بزرگى به عنوان كانون نقل حديث و روايات ، و بيان عقايد و نظريات مذاهب مختلف ، وجود داشت و كلينى نيز تشنهء شنيدن روايات و تحصيل علم بود . لذا مجموع اين عوامل ، وى را مدد كرد تا تلاش پيگيرش به بار بنشيند و طى بيست سال ، برترين كتاب حديثىِ تاريخ شيعه را فراهم آورد . علاوه بر تأثير مثبت حضور كلينى در شهرهاى بزرگ عصر خود ، مانند رى و قم و بغداد - كه مركز تبادل نظريات و عقايد مختلف و در نتيجه ، تبديل آن شهرها به مراكزى علمى و فرهنگى بود - ، آنچه عصر كلينى را از ساير اعصار ، متمايز مىكند و بالتبع تأثير به سزايى نيز بر كلينى داشته است ، نهضت فراگيرى است كه براى يافتن ، شنيدن و نوشتن احاديث و روايات در سراسر ممالك اسلامى آغاز شده بود . لذا اگر عصر كلينى را « عصر حديث » بناميم ، سخنى به گزاف نگفتهايم ؛ چرا كه در اين عصر بود كه صحاح ستّهء اهل سنّت نيز نگاشته شد . كلينى ، بنا بر مقدّمهاى كه بر الكافى نگاشته ، انگيزهاش را از تأليف اين اثر ، درخواست يكى از دوستان دينىاش مبنى بر نگارش كتابى جامع در حديث ، بيان مىدارد تا مردم با كمك آن ، راه حق را دريابند و به طور صحيح ، به واجبات و احكام دين خود ، عمل نمايند . به عبارتى ، انگيزه و هدف وى ، هدايت مردم و راهگشايى براى آنان بوده است . نگارنده در اين فصل ، ذيل عنوان : « دليل بررسى روش كلينى در الكافى » ، بر نكتهء بسيار مهمّى دست مىگذارد و آن اين كه بررسى روش كار هر نويسندهاى در تأليف اثرش ، به انسان كمك مىكند تا با اشراف كاملترى از اثر وى بهرهمند شود و احياناً به ضعفها و اشكالات آن پى ببرد ؛ همچنين هدف مؤلّف را دريابد و از خُردهگيرىهاى بى مورد ، به دور مانَد . آن گاه ، روش كلينى در الكافى را از سه جنبه بررسى مىنمايد :