مرگ را از او مىبرد . « 1 » نه اين كه تلخىاى بوده و از بين مىرود ؛ بلكه دفع مىكند . علاوه بر اين ، همهء مسلمانان ، پيامبر را از همان اوّل ، معصوم مىدانند ، نه بعد از نزول آيه كه رجس او را رفع كند . اشكال چهارم : در موارد بسيارى ، ائمه عليهم السلام ( و از جمله على عليه السلام ) در دعاهاى بسيارى ، خود را خطا كار مىدانند و از خدا طلب بخشش مىكنند . نقد و بررسى : علما و دانشمندان شيعه ، به اين گونه اشكالات ، پاسخ‌هاى مختلفى ارائه داده‌اند كه اين ، معمولًا ريشه در سخنان اربلى ( 692 ق ) دارد . ايشان مىگويد : در فكر اين سؤال بودم و جواب‌هاى مختلفى به من دادند ؛ ولى مرا قانع نكرد تا اين كه به بركت و عنايات و الطاف امام موسى بن جعفر عليهما السلام به حقيقت جوابْ دست يافتم و آن اين كه : انبيا و ائمّهء اطهار عليهم السلام دائماً در ياد و نام خدا به سر مىبردند و پيوسته ، مراقب بودند كه لحظه‌اى از ياد و نام او غافل نشوند . لذا هر گاه ، اندكى از اين مرتبه تنزّل مىكردند ، اين را بزرگ‌ترين گناه براى خود تلقّى مىكردند و استغفار مىنمودند . « 2 » استغفار ، مراتب و درجاتى دارد و به اين معنا نيست كه گناهى انجام داده است و به عصمت ايشان آسيب برساند . 3 . مسئلهء علم امامان عليهم السلام همهء مسلمانان در مورد پيامبر صلى الله عليه و آله و شيعه در مورد دوازده امام عليهم السلام اعتقاد دارند كه « علم غيب » مىدانند و در بعضى روايات ، بيان شده كه علم « ماكان و ما يكون » را مىدانند . در قرآن ، دو دسته آيات داريم كه بعضى ، علم غيب را فقط مخصوص خدا مىدانند ، مثل آيهء : « فَقُلْ إِنَّمَا الْغَيْبُ لِلَّهِ ؛ « 3 » بگو غيب فقط به خدا اختصاص دارد » و

--> ( 1 ) . بحار الأنوار ، ج 72 ، ص 456 . ( 2 ) . ر . ك : كشف الغمّة ، ج 3 ، ص 42 - 45 . ( 3 ) . سورهء يونس ، آيهء 20 .