سيد محمد على ايازى

139

كافى پژوهى ( گزارش پايان نامه هاى مرتبط با كلينى و الكافى ) ( فارسى )

بزرگان دين نيز مفاهيم بلند را در عالىترين و رساترين سطح كلام بيان كرده‌اند . ملّا صالح نيز با توجّه به اين نكته ، لطايف ادبىِ به كار رفته در كلام آن بزرگان را نمايان كرده است و مىتوان گفت : فهم كلام ائمّه عليهم السلام در گروِ آگاهى به قواعد ادبى و فصاحت و بلاغت است . ضبط يكى ديگر از روش‌هاى فهم حديث « ضبط » است . مراد از ضبط كلمه ، چگونگى حركات و تلفّظ حروف كلمه ، بجز حرف آخر است و ملّا صالح ، عنايت كافى در اين راه ، مبذول داشته است . اين ضبط حركات ، گاهى در معنا تأثيرى ندارد ، از اين رو ، وجهى براى آن وجود ندارد كه ضبط شود ؛ امّا گاهى معناى كلمه را عوض مىكند و هر ضبطى ، معناى مخصوص به خود دارد ، مثلًا در عبارت « الذى لايدركنا العالى » ، در يك ضبط ، « العالى » آمده ، امّا در ضبط ديگر « غالى » آمده و اين تعدّد ضبط در بسيارى از موارد ، تعدّد معنا را به دنبال دارد « 1 » و تلاش شارح ، در تعيين معناى نهايى ، تأثيرگذار است . ساختار واژگان مراد ، همان صرف است كه در لغت به معناى « تغيير » و در اصطلاح ، عبارت است از علمى كه از تغيير و تبديل كلمه به صورت‌هاى مختلف ، جهت دستيابى به معناى مورد نظر بحث مىكند . « 2 » در اين علم ، با هر واژه ، با يك مصدريابى سر و كار داريم كه بنا به كاركردهاى مختلف تغيير مىيابد . در شرح ملّا صالح ، كمتر پيش مىآيد كه واژه‌اى را توضيح

--> ( 1 ) . همان ، ج 3 ، ص 240 . ( 2 ) . مبادى العربية ، ص 8 .