و بالجمله : از براى اين شيخ مكانتى عظيم ، و منزلتى رفيع بوده نزد سلطان سيف الدوله حمدانى ، و او همان كس است كه در محضر سلطان با قاضى موصل در امامت مباهله « 1 » كرد . چون قاضى از مجلس برخاست تب كرد و همان دستش كه در مباهله كشيده بود سياه شد و ورم كرد و روز ديگر هلاك شد . ملا محمد تقى مجلسى در شرح فقيه چون اين قضيه را نقل كرده و فرموده كه ، حكايت ميرزا مخدوم شريفى در مجلس شاه اسماعيل ثانى و مباهله نمودن ميرزا مرتضى با او و اخراج او در روز سيم مباهله از ايران مشهور است . و جدش صفوان بن مهران جمال اسدى همان ثقهء جليل القدر است كه از نيكان اصحاب صادق و كاظم عليهما السّلام به شمار مىرفته و حضرت امام موسى عليه السّلام به او فرموده : « يا صفوان ، كلّ شيء منك حسن جميل ما خلا شيئا واحدا » ، و ذكره عليه السّلام إكراءه جماله من هارون الرشيد ، ثمّ ذهب و باع جماله عن آخرها . و الحكاية مسطورة في رجال الكشي « 2 » . محمّد بن أحمد بن العلقمي « 3 » مؤيّد الدين أبو طالب الوزير السعيد العالم مات ثاني جمادي الآخرة ، و قيل : في جمادي الأولى سنة 656 . و كان إمامي المذهب صحيح الاعتقاد ، رفيع الهمّة محبّا للعلماء و الزهّاد ، كثير المبارّ ، و هو الّذي صنّف لأجله عزّ الدين بن أبي الحديد شرح نهج البلاغة و السبع العلويات و غيرها .

--> ( 1 ) . مباهله اصطلاحى اين است كه دو گروه متخاصم كه دربارهء يك مسأله مهم عقيدتى و . . . باهم احتجاج دارند بعد از بحث‌هاى منطقى و استدلال‌هايى كه نتوانستند يكديگر را قانع كنند در مقابل يكديگر صف مىكشند اما به جاى دست بردن به قبضه‌ى شمشير يا اسلحه ، دست به دعا برمىدارند و با خداوند چاره‌ساز رازونياز مىكنند و از خدا مىخواهند كه حق از باطل و راست از دروغ معلوم شود و لعنت و هلاكت زودهنگامش را بر اهل باطل فرو فرستد . دعاى هريك كه مستجاب شد دليل بر حقانيت او است . به چنين كارى با حصول شرائطش « مباهله » مىگويند ( 2 ) . و نيز در سفينة البحار ، ج 2 ، « مادهء ظلم » و ر . ك : رجال كشى ، ص 373 ؛ قاموس الرجال ، ج 5 ، ص 127 ( 3 ) . در مورد ابن علقمى ر . ك : اعيان الشيعه ، ج 9 ، ص 82 ؛ طبقات اعلام الشيعه ، ( قرن هفتم ) ، ص 149 ؛ الكنى و الالقاب ، ج 1 ، ص 362 ؛ الأعلام ، ج 6 ، ص 216 ؛ ريحانة الادب ، ج 8 ، ص 124 ؛ لغت‌نامه دهخدا ، « ابن علقمى » ، ص 332 ؛ تاريخ فخرى ، ص 451 ؛ تاريخ مغول ؛ تعليقة امل الآمل ، ص 213 ؛ تجارب السلف ، ص 254 - 260 ؛ تاريخ جهانگشا ، ج 3 ، ص 280 - 293 ؛ طبقات ناصرى ، ج 2 ص 191 - 197 ؛ تاريخ ادبيات در ايران ، ج 3 ، ص 135 ؛ گنجينهء آثار قم ، ج 2 ، ص 358