محمد مهدى فقيه بحر العلوم
137
مزارات فرزندان بلا فصل ائمه ( ع ) در عراق ( فارسى )
مرتضى ، در بغداد از دنيا رفت و قبرش ، نزديك قبر پدرش ، در مقابر قريش قرار دارد و داراى مقبره مستقل و شناخته شده اى است . « 1 » با اين حال ، سيد جعفر اعرجى ( متوفاى 1332 ه - . ق ) و محمدحسن آل ياسين معتقدند قبرى كه امروزه مردم ، به عنوان قبر سيد مرتضى علم الهدى ، بيرون آستان كاظمين زيارت مىكنند ، در واقع ، قبر ابراهيم مرتضى ، فرزند امام موسى كاظم ( ع ) است . مستند اين دو نويسنده آن است كه به گفته برخى مورخان و مؤلفان شيعه ، از جمله ابن عنبه ، تابوت قبر سيدمرتضى ، به كربلا انتقال يافت و كنار پدر و برادرش سيد رضى ، به خاك سپرده شد . « 2 » گفتنى است به نوشته ابن طقطقى ، موسى ابوسبحه ، « 3 » فرزند ابراهيم مرتضى نيز در مقابر قريش بغداد ، نزديك پدر و جدش امام كاظم ( ع ) ، دفن شده است و ابن طقطقى ، محل قبر وى را جست و جو كرده و آن را در راهروى حجره كوچكى از املاك « مبارك جوهرى هندى » ، « 4 » يافته است . « 5 »
--> ( 1 ) . الاصيلى ، ص 162 . ( 2 ) . مناهل الضرب ، ص 427 ؛ تاريخ المشهد الكاظمى ، ص 212 . ( 3 ) . ابن طقطقى درباره وى مىنويسد : « كان صالحاً متعبّداً ورعاً فاضلًا ، يروى الحديث . رأيت له كتاباً فيه سلسلة الذهب ، يروى عنه المؤالف والمخالف » . ر . ك : الاصيلى ، ص 162 . گفتنى است سيد رضى و سيد مرتضى ، دو عالم بزرگ شيعه ، از احفاد موسى ابىسبحه بودهاند . ( 4 ) . امينالدين مبارك جوهرى هندى ، نقيب آستان كاظمين در نيمه قرن هفتم هجرى بود كه در سال 674 ه - . ق از اين منصب عزل شد و نجمالدين على موسوى به جاى وى تعيين گرديد . ر . ك : الحوادث الجامعة ، ص 272 . ( 5 ) . الاصيلى ، ص 163 . نام مبارك جوهرى هندى در تصحيح سيد مهدى رجائى ، تحريف شده و به صورت « منازل الجوهر الهندى » آمده است كه مرحوم مصطفى جواد به نقل از غاية الاختصار ، صورت صحيح آن را نقل كرده است . ر . ك : « السلك الناظم لدفناء مشهد الكاظم ( ع ) » ، ص 20 .