33 . ملا محمد شهدادى نائينى عالم كامل و فقيه محقّق . از بزرگان علما و فقها و حكماى عصر قاجار . نسبش به ملّا مصاحب شهدادى ، از شعراى معروف قرن يازدهم هجرى مى رسد . « 1 » سيّد عبدالحجة بلاغى مىنويسد : وى از اعقاب دخترى خانان مغول است و در سرودن اشعار و تلفيق مضامين ، قريحه خاصى داشته است . تخلّصش « مصاحب » است و نامش به گفته ناصح « امير حسينا » است و شهرتش به شهدادى براى نسبت به شهداد واقع در حومه نائين است . نگارنده ( بلاغى ) از آقاى شيخ داود مصاحبى از اعلام اين خاندان و امام جماعت يكى از مساجد محله خواجوى اصفهان شنيدم كه محل مدفن ملّا مصاحب در بقعه گنبد خانه جلو محراب صفه قبلى مسجد بابا عبدالله نائين است . « 2 » ملّا ميرزا محمّد در فقه و اصول و حكمت و ادبيات عرب تبحّر داشته و كتاب بسيار مفصلى در اصول فقه به نام « قناطر الوصول إلي مداين الأصول » نگاشته و تقريرات علامه شيخ محمّد تقى رازى را در ضمن آن آورده است . وى شرحى نيز بر « مشاعر » ملّاصدرا نگاشته كه نشانگر توان علمى او در معقول است . استاد بزرگ معقول در آن زمان حاج ملا على نورى بوده و احتمالًا وى در محضر آن حكيم نامى تلمذ كرده است . مصاحبى در آغاز كتاب « قناطر الوصول » به شاگردى خود نزد علامه رازى تصريح كرده و مى نويسد : « إن هذه جملة من المسائل الأصولية مستنبطة من كلمات جمع من الأعلام مع فوائد أضفتها إليها حسبما ساعدني التوفيق وخالجني بالبال في مقام التحقيق ، مضافة إلي ما سمعت من الأستاد العلام الشيخ العالم العامل المحقّق المدقّق

--> ( 1 ) . « ملّا مصاحب عمرش از هفتاد متجاوز بود امّا در كمال شوخى و زنده‌دلى ، و طبعش خالى از كيفيتى نبود و ربط تمامى به رمل داشت » . تذكره نصرآبادى ج 1 ص 476 . ( 2 ) . تاريخ نائين ص 127 .