جعفر رحمن زاده صوفيانى
106
عربى سرايان آذرى زبان ( فارسى )
درخواست همسر ملا عبدالصمد همدانى ، خانوادهى او را به همدان عودت داد و خودش به ايروان رفت . پاى پياده به زيارت حرمين شريفين مشرف گشت و در آن سفر با ميرزا زين العابدين شروانى آشنا شد و در برخى مسافرتها او را همراهى نمود . پس از چندى به آذربايجان بازگشت و ميرزا عيسى قائم مقام او را براى تدريس و تربيت فرزندش ميرزا موسى خان بر گماشت . آوازهى دانش و ادب او در ميان بزرگان پيچيد و نايب السلطنة او را براى تربيت فرزندان خود به ويژه محمد شاه در خدمت گرفت . پس از آنكه محمد شاه به پادشاهى رسيد و ميرزا ابو القاسم قائم مقام را عزل كرد ، صدارت را به ميرزا عباس آقاسى واگزار نمود . بيشتر مورخان عصر قاجار از او به زشتى ياد كردهاند . يكى از سرايندگان معاصر ميرزا آقاسى دربارهى وزارت او چنين سروده است : نگذاشت براى شاه ، حاجى درمى * شد صرف قنات و توپ ، هر بيش و كمى نه مزرع دوست را از آن آب نمى * نه خايهى خصم را از آن توپ غمى « 1 » آقاسى پس از درگذشت شاه ، اوضاع را ناپايدار ديد و خود را به عتبات عاليات رساند و سرانجام در شب جمعه 12 رمضان المبارك سال 1265 ق در عتبات عاليات بدرود حيات گفت و در همانجا به خاك سپرده شد . نمونه سروده از ملمعات اوست :
--> ( 1 ) ) اين شعر در قصص العلماى تنكابنى به عنوان مدح آقاسى ياد شده است !