حسين حلبيان

48

جستارهايى فقهى و اصول با نگرشى بر آراء فقهاى ايران و عراق ( فارسى )

نظر طرفين ساخته شده باشد ، سفارش دهنده حق امتناع از دريافت كالا و نپرداختن عوض الاستصناع را ندارد . 3 - تلف كالاى ساخته شده ، قبل از تحويل آن ، از مال سازنده است و نه سفارش دهنده . و در صورتى كه مواد اوليه را سفارش دهنده در اختيار سازنده قرارداده باشد در صورتى كه افراط و يا تفريطى از سازنده نبوده باشد ، سازنده ضامن نيست . 4 - عوض الاستصناع مىشود در حين انعقاد عقد ، پرداخت شود و يا در زمان تحويل كالا و يا حتّى بعد از تحويل كالا پرداخت شود . 5 - سازنده در كالاى ساخته شده يك « حق عينى » دارد و از آثار اين حق اين است كه در صورت عدم پرداخت مبلغ توافق شده ( عوض الاستصناع ) مىتواند از تحويل كالا خوددارى كند و همچنين مستصنع را از تصرفات منع كند و مستصنع بدون اجازه حق تصرف در عين مصنوعه را ندارد . 6 - اگر كالاى مصنوعه تا قبل از تحويل تلف شد صانع نمىتواند اجرتى از مستصنع دريافت كند . 7 - مورد معامله در استصناع عين و عمل هستند متحداً و مندمجاً و اين مورد معامله مىتواند كلّى فىالذمه باشد و مىتواند شخصى در ذمّه ( عين معين آينده ) باشد . 8 - مستصنع در كالايى كه : براى او ساخته مىشود يك نحوه حق عينى دارد و لكن اگر كالا را مطابق نقشه و قرار نساخت و يا بد ساخت حق دارد از دريافت آن امتناع كند . 9 - گفته شده : اگر معلوم شود كه استصناع باطل است ، سفارش دهنده ضامن عمل سازنده است . و فيه تأمّل . اثبات ضمان قراردادى مشكل است و اگر ضمانى هم باشد ضمان خارج از قرارداد است در صورت تعدّى و تفريط .