دست درآورده » « 1 » « در حكمت ، ارسطوى زمان و در تصوّف ، بايزيد دوران بوده » . « 2 » كسى را از متأخّرين در حكمت در مرتبه ايشان نمىدهند ، و در ايران و هندوستان حضرتش مقبول خاطر اقاصى و دوانى بوده ، و با آن كه در نزد سلاطين هر دو ولايت ، كمال احترام داشته باز با فقرا محشور ، و از دنيا و اهل آن متنفّر . « 3 » « مدّتى در هندوستان بود . كمال اعزاز و احترام در آن ولايت داشت . در زمان شاه جنّت مكان شاه صفى ، اصفهان را به قدم خود شرف بخشيد . پادشاه قدردان به ديدنش رفته ، با وجود اين اعتبار ، تغيير در اوضاع او به هم نرسيده ، همان در عالم بىتكلّفى و بىتعلّقى ، سيار بود تا آن كه روح پر فتوحش در بهشت جاويد مأوا گرفت » . « 4 » « حضرت مير را در جميع علوم قدرتى كامل بوده ، خصوص در حكمت و جفر و اعداد و كيميا و سيميا و تسخيرات . و خوارق عادات در حيات و ممات آن قدر از جناب مير سر زده كه شرح نتوان داد . حكيم ربانى عارف صمدانى آخوند ملا محمد صادق اردستانى كه روح ارسطو از مشائيان ركاب او بوده مى فرموده است كه من بيست ماه هر روز بر سر قبر مير رفته در خدمت او درس خوانده ام » . « 5 » مير عبدالحسين خاتون آبادى در وقايع السنين و الأعوام مى نويسد : « سيد سند فطن كيس ، أستاد الفضلاء و رئيس الحكماء ، مير ابوالقاسم فندرسكى ، استاد جمعى از فحول . . . مؤلّف ارقام ، از جناب مولانا محمّد عليا استرآبادى كه مسلّم اهل عصر خود بود در صلاح و سداد و عبادت و اخلاق خوب ، با قدر وافرى از علم فقه و تفسير و حديث ، شنيد كه مىفرمود : مير ابوالقاسم مردى بود در كمال ديانت و

--> ( 1 ) . عرفات العاشقين ج 1 ص 554 555 . ( 2 ) . رياض الشعراء ج 1 ص 181 182 . ( 3 ) . رياض الجنة ج 1 ص 515 521 . ( 4 ) . تذكره نصرآبادى ج 1 ص 221 222 . ( 5 ) . رياض الشعراء ج 1 ص 181 182 .