العلامة الحلي ( مترجم : حسيني شهرستانى )

10

ترجمه شرح باب حادى عشر يا جامع شهرستانى ( فارسى )

نميكند و دروغ نميگويد و گمراهى مردمرا نميخواهد . و تا اين امور معلوم نشود نبوت و رسالت پيغمبر ثابت نميگردد و صدق و راستى سخن او معلوم نميشود . و از اينجهت علم معرفت مقدم شد بر علم شريعت . شارح گويد : علم اصول علميرا گويند كه در آن گفتگو شود از يگانگى خداى تعالى و صفات او و عدالت او و از نبوت پيغمبران و اقرار به آنچه پيغمبر از جانب خدا آورده و بامامت امامان و معاد . امر دوم در بيان دليل عقلى و نقلى است بر وجوب معرفت اصول دين مصنف گويد : اجماع نموده‌اند تمام علماء بر وجوب معرفت خداى تعالى و شناختن صفات او از ثبوتيه و سلبيه و شناختن چيزهائى كه جايز است صدور آنها از ذات باريتعالى و اموريكه ممتنع است وقوع آنها از او و بر وجوب شناختن پيغمبران و ائمه و تحقق معاد . شارح گويد : اتفاق نموده‌اند اهل حل و عقد از امت محمّد صلى اللّه عليه و إله بر وجوب شناختن اين امور و اجماع ايشان حجتست باتفاق مسلمين . اما در نزد اماميه پس به جهت اينكه معصوم ( ع ) در بين ايشان داخلست و قول او حجت است . و اما در نزد غير اماميه پس به جهت چيزيست كه از حضرت رسول صلى اللّه عليه و إله روايت شده است كه فرمود ( ( لا تجتمع امتى على الخطاء ) ) امت من اتفاق و اجتماع نميكنند بر خطا . و دليل بر وجوب معرفت غير از اجماع دو امر است يكى دليل عقلى است و ديگرى دليل نقليست . اما دليل عقلى پس بر دو وجه است اول اينكه اختلاف در مذاهب سبب خوفست چون طوايف انسانى مختلفند در عقايد و شخص عاقل چون