نمىشود از « 1 » بعضى ، از براى كردن بعضى ، مثل صلاة يوميّه ؛ و واجب كفايى به خلاف اين است ، مثل صلاة ميّت ؛ و مراد اينجا واجب عينى است ، چنانچه گذشت . و افعال مكلّف منقسم است بر پنج قسم : اوّل : آنكه مكلّف اگر مثاب است بر فعل خود و معاقب « 2 » است بر ترك فعل ، « واجب » است . دويم : آنكه مثاب است بر فعل و معاقب نيست بر ترك فعل ، « مندوب » « 3 » است . سيّم : آنكه مثاب است بر ترك فعل و معاقب است بر كردن فعل ، « حرام » است . چهارم : آنكه مثاب است بر ترك فعل و معاقب نيست بر كردن فعل ، « مكروه » است . پنجم : آنكه مساوى است كردن و ناكردن ، نه مثاب است و نه معاقب ، « مباح » است . و تفصيل اين در بحث عدل خواهد آمد ، إن شاء اللّه تعالى . و مراد از مكلّف ، انسان حىّ عاقل بالغ است . پس ميّت ، صبىّ و مجنون مكلّف نيستند . من معرفة أصول الدين . يعنى : آنچه واجب است بر تمامى مكلّفين ، آن‌چيز معرفت اصول دين است . و اطلاق معرفت ، آنچه مشهور است ، شش است : اوّل : به معنى علم ، يعنى مطلق ادراك ؛ و آن حصول صورت شىء است در عقل . دويم : ادراك بسايط كه در مقابل آن علم به معنى ادراك مركّبات « 4 » است .

--> ( 1 ) . س : و . ( 2 ) . مثاب : پاداش داده شده ؛ معاقب : كيفر داده شده . ( 3 ) . مندوب : مستحب ( 4 ) . س : كلّيات .