مؤلف مجهول
12
هداية الأصول ( شرح فارسى باب حادى عشر ) ( فارسى )
شارح در گزارش باب حادى عشر به زبان فارسى ، بيش از هرچيز از دو شرح فاضل مقداد و مخدوم حسينى و سخنان خواجهء طوسى در تجريد الاعتقاد سود جسته است ؛ امّا سخن او در پارهاى موارد ، دشوار و پيچيده و نامفهوم است كه مصحّح در حدّ توان خويش پارهاى از آنها را باز نموده است . گفتنى است كه كاتب نسخه ، كمسواد و بىدقّت بوده است و خوانندهء گرامى در جاىجاى كتاب ، اين ضعف و كاستى را ملاحظه خواهد نمود و اگر شرح فاضل مقداد و مخدوم حسينى نبود ، تصحيح اين كتاب ناممكن به نظر مىرسيد . اين كتاب در كنار آن دو شرح ، منبعى است براى دانشجويان و طلّاب محترم حوزههاى علميه در زمينهء عقايد و استوار كردن باورهاى دينى . هداية الأصول بر خلاف شرح مخدوم حسينى ، شرح مزجى نيست ، بلكه شرحى است بر مبناى « قال » و « أقول » كه گاهى نقد آراى فلاسفه و متكلّمان اشعرى و معتزلى نيز در آن ديده مىشود . هدف هدايت اللّه آن است كه از عقايد كلامى شيعه عالمانه دفاع كند . او خود شيعه است و شيعيان را « فرقهء ناجيه » مىنامد . ويژگيهاى نثرى 1 . از ويژگيهاى نثرى اين كتاب آن است كه همچون پارهاى از متون قديم ، واژهء « چنانچه » در همه جاى كتاب ، در معناى موصولى و به معنى « چنان كه » به كار رفته است و معناى شرطى به معناى « اگر » ندارد . 2 . عبارت « هر محل كه » به معناى « هرگاه » و « هرجا » و « اگر » بسيار به كار رفته است . ويژگيهاى رسم الخطّى واژههايى همچون لغة ، معرفة ، جهة ، علة ، آلة ، قوة و . . . در متن به ترتيب به صورت لغت ، معرفت ، جهت ، علت ، آلت ، قوت و . . . و واژهء « آينه » به شكل « آئينه » به كار رفته