سقوط الإنسان من سطح ، و نزوله منه على الدّرج ، و لامتناع تكليفنا بشيء فلا عصيان ، و لقبح أن يخلق الفعل فينا ، ثمّ يعذّبنا عليه ، و للسّمع . أقول : ذهب أبو الحسن الأشعري و من تابعه إلى أنّ الأفعال كلّها واقعة بقدرة اللّه تعالى ، و انّه لا فعل للعبد أصلا . و قال بعض الأشعريّة أنّ ذات الفعل من اللّه ، و العبد له الكسب ، و فسّروا الكسب بأنّه كون الفعل طاعة أو معصية . و قال بعضهم معناه انّ العبد إذا صمّم العزم على الشّيء ، خلق اللّه تعالى الفعل عقيبه .

--> ( 1 ) . گفتنى است كه اشاعره روابط علّى و معلولى را ميان اشياء انكار مىكند ، و علّت را منحصر در خداوند مىدانند . بنابراين ، جز خدا هيچ‌چيزى در هيچ رويدادى تأثير و عليت و فاعليت ندارد ، نهايت آنكه عادت الهى بر آن است كه برخى چيزها را مقارن با برخى ديگر پديد آورد ، مثلا گرم شدن آب را به هنگام افروخته شدن آتش در زير آن ، و يا شكستن شيشه را به هنگام برخورد سنگ با آن . در مورد افعال آدميان نيز فاعليت تنها از آن خداوند است و انسان هيچ نقشى در صدور افعال خود ندارد ، نهايت آنكه عادت الهى بر آن است كه به هنگام پيدايش ارادهء بر كارى در انسان ، آن كار را در وى محقق مىسازد . مثلا وقتى كه انسان اراده مىكند دستش را بالا ببرد ، دست او به سمت بالا حركت مىكند .