بوده است ، السر الوجيز في تفسير الكتاب العزيز ثبت شده است « 1 » ودر نسخه خلاصه‌اى كه الذريعة از آن نقل كرده است نام كتاب چنين آمده است : التيسير الوجيز في تفسير الكتاب العزيز . « 2 » مقدار موجود از اين كتاب ، از اوّل سوره فاتحه تا آخر سوره بقره است . قول وحيز در شانزده كراس است كه هر كراس نزديك هفتصد بيت است واين درحقيقت مجلّد اوّل كتاب است كه به خطّ نويسنده شماره آن مشخّص شده است . مثلا نوشته است : « الرابع الاوّل من تفسير الوجيز » كه مراد جزء چهارم از جلد اوّل است وپس از آن آمده است : الخامس الاوّل ، بعد السادس الاوّل وبه همين ترتيب تا شانزده كراس پايان مىپذيرد . « 3 » 3 . تلخيص الكشّاف . برخى اين اثر را همان كتاب القول الوجيز دانسته‌اند « 4 » وشيخ فارس حسّون آن را در زمرهء كتبي برشمرده است كه نسبت آن به علّامه مشكوك است . « 5 » 4 . إيضاح مخالفة السنّة لنصّ الكتاب والسنّة . علّامه نام اين كتاب را در كتاب خلاصة الأقوال ودر اجازه‌اش به سيّد مهنّا بن سنان ذكر نكرده است . وى در كتاب نهج الحق وكشف الصدق ضمن بحث در اين مطلب كه انسان فاعل افعال خويش است مىنويسد : جبريّه مخالف نصوص قرآنند كه ازجملهء آن ، مخالفت با نصوص وآيات بىشمارى است كه دلالت بر استناد افعال به خود ما دارد . من در كتاب إيضاح مخالفة السنّة لنصّ الكتاب والسنّة وجوهى را كه در آن جبر با آيات كتاب عزيز مخالفت كرده‌اند بيان كرده‌ام . امّا مخالفت ايشان سخت گسترده است وهريك از آيات قرآن كه ما ديده‌ايم از جهات گوناگونى با عقايد ايشان مغاير است واين جهات در برخى

--> ( 1 ) . رياض العلما ، ج 1 ، ص 373 ؛ أمل الآمل ، ج 2 ، ص 83 ؛ روضات الجنات ، ج 2 ، ص 272 . ( 2 ) . الذريعة ، ج 12 ، صص 171 - 172 ، ج 17 ، ص 216 . ( 3 ) . همان ، ج 12 ، صص 170 - 171 ، ج 17 ، ص 216 . ( 4 ) . همان ، ج 4 ، ص 415 ؛ أعيان الشيعة ، ج 5 ، ص 405 . ( 5 ) . إرشاد الأذهان ، ج 1 ، ص 119 .