داستانى نزديك به آن از شيخ اعظم فقاهت - شيخ مرتضى انصارى - است . « 1 » آيت اللّه حاج شيخ مهدى امامى مازندرانى ، از شاگردان برجستهء آيات عظام : صاحب عروه ، شيخ الشريعهء اصفهانى و ميرزاى نائينى ، و از فقهاى پارسا و مدرسين طراز اول حوزهء علميهء قم در عصر اخير است كه شخصيتى چون آيت اللّه بروجردى در برابر مقام علمى و معنوى وى خضوع مىكرد و او را شايستهء مقام مرجعيت مىشمرد . « 2 » حاج شيخ مهدى مازندرانى ، كه دوران جنگ جهانى اول در نجف مىزيسته و شاهد كشاكشها و درگيريها بوده است ، اظهار مىداشت : در جنگ جهانى اول و فاصله‌اى كه انگليس بين ايران و عراق ايجاد كرده بود ، روحانيون ، طلاب و مردم خيلى در تنگنا افتادند . هرچه در زير قبّهء امام على عليه السّلام دعا مىكردند خبرى از استجابت دعا نبود . نزد مرحوم صاحب عروه رفتند و گفتند : آقا چرا دعا تحت قبّهء مولى حضرت امير عليه السّلام مستجاب نمىشود ؟ ! صاحب عروه فرمود : - شما يك لقمه غذاى حلال قطعى به من بدهيد ، من شصت دعاى مستجاب‌شده تحويل شما مىدهم ! « 3 » * حناى « پول » در چشمش رنگى نداشت ! استاد ما ، زنده‌ياد حاج شيخ حسين لنكرانى ، مىفرمود : « پول ، " نوكر خوب " و

--> ( 1 ) . نوشته‌اند : شيخ انصارى در ايام تحصيل ، مدتى را در تهران ، مدرسهء مادر شاه ، گذرانده است . « معروف است روزى شيخ به محصّلى كه او در حجره‌اش بود مختصر پولى داد تا نان خريدارى كند . چون بازگشت شيخ ديد حلوا هم گرفته و بر روى نان گذاشته . به او گفت پول حلوايى را از كجا آوردى ؟ گفت به‌عنوان قرض گرفتم . شيخ فقط آنچه را از نان كه حلوايى نبود برداشت و فرمود من يقين ندارم كه براى اداء اين دين زنده باشم . روزى همان طلبه كه پس از چندين سال به نجف آمده بود خدمت شيخ عرضه داشت چه عملى انجام دادى كه به اين مقام رسيدى و خداوند تو را موفّق نمود و اينك در رأس حوزه قرار گرفته و مرجع همهء شيعيان گشته‌اى ؟ فرمود چون من جرئت نكردم حتى نان زير حلوا را بخورم ، ولى تو با كمال جرئت نان و حلوا را تناول نمودى » ! ( زندگانى و شخصيت شيخ انصارى قدّس سرّه ، مرتضى انصارى ، صص 69 - 70 . نيز براى روايتى ديگر از همين داستان ر . ، يكصد داستان خواندنى ، سيّد محمد شيرازى ، ترجمهء عبد الرسول مجيدى ، صص 27 - 28 ) . ( 2 ) . دربارهء زندگى ، افكار و مجاهدات وى او ر . ك ، جرعه‌اى از اقيانوس ؛ زندگى ، انديشه و اخلاق آيت اللّه العظمى حاج شيخ مهدى امامى مازندرانى ، رمضان قلىزاده ( مازندرانى ) . ( 3 ) . جرعه‌اى از اقيانوس ، همان ، ص 333 .