شنيده‌ام مرحوم آقا ضياء الدين عراقى فقيه و اصولى سترگ قرن حاضر ، گفته است روزى در لب شط كوفه قدم مىزدم سيد يزدى براى شنا آمد و مشغول كندن لباس شد . نزديك شدم و عرض سلام كردم . پاسخ داد و از احوالم جويا شد و گفت : شيخ ضياء درس كى مىروى ؟ گفتم : درس آخوند ( ملا كاظم خراسانى صاحب كفاية الأصول ) گفت : چه مسأله اى را بحث مىكند ؟ در پاسخ ، بحث روز استادم را مطرح كردم . گفت نظرش در اين موضوع چه شد ؟ من نظر استادم را به خوبى بيان كردم . سيد يزدى كه در اين لحظات مشغول لنگ بستن بود ، موارد متعددى نقض را براى من از ابواب مختلف فقه مطرح كرد و گفت اين موارد را فكر كن تا من بيايم و به ميان آب رفت . من كه خود را روياروى انبوهى از مشكلات و موارد نقض مىديدم چنان گيج شدم كه راه حل مسائل به كلى از خاطرم خارج شد ، و خويش را در مقابل پهناى علمى سيد يزدى ناتوان و خجل يافتم . زود محل را ترك كردم تا ايشان پس از خروج از آب مرا نبيند و جوياى حل مشكلات گردد ! « 1 » پس از وفات استادش ميرزا محمد حسن شيرازى ، مرجعيت شيعه بدون هيچ گونه تمهيد مقدمات و تسبيب اسباب متوجه وى شد . نوشته‌اند ، كه به مناسبت وفات ميرزا كليه مترقبين مرجعيت به تشكيل مجلس فاتحه پرداختند ، جز سيد يزدى كه نه تنها به اقامه عزاى رسمى دست نيازيد بلكه شهر را به عزم مسجد سهله ترك نمود . مرجعيت سيد يزدى ، به گونه اى فراگير شد كه در اكثر بلاد شيعه نشين جهان ، تركيه ، يمن ، عربستان ، هند ، افغانستان ، ايران ، عراق ، مقلد داشت كه حوادث واقعه و مسائل شرعيه را از وى استفتاء مىنمودند . جلسه تدريس سيد يزدى در آغاز چندان رونق كمى نداشت و اكثر طلاب به درس ملا محمد كاظم خراسانى صاحب كفايه شركت مىجستند ، ولى پس از چندى چنان رونق يافت كه حدود 200 نفر از فضلاء پاى درس وى حاضر مىشدند . تذكره نويسان ، گروه كثيرى از مراجع تقليد و فقهاى بزرگ شيعه را جزء شاگردان ايشان محسوب نموده‌اند كه البته اكثر آنان در زمره شاگردان آخوند خراسانى نيز به شمار آمده‌اند . آثار و تأليفات حاصل عمر پر بار سيد يزدى 40 عنوان كتاب و رساله و حاشيه است كه به مهمترين آنها اشاره مىكنيم . 1 . العروة الوثقى : از ويژگىهاى اين كتاب جامعيت ، سلاست متن ، داشتن فروع زياد به خصوص .

--> ( 1 ) نقل از يكى از شاگردان آقا ضياء الدين عراقى ( قدس سره ) .