در حال ذكر زائد بر قدر واجب اگر به قصد وظيفه نباشد نيز ضرر ندارد . سؤال 72 [ طمأنينه و عدم حركت مكان نمازگزار ] نماز خواندن در مثل بالا خانه كه از چوب و تخته باشد [ و ] به واسطه حركت مصلى ، يا ديگران ، في الجمله متحرك و متزلزل مىشود ، ضرر دارد ، يا نه ؟ جواب : حركت في الجمله ، منافات با اطمينان ندارد . و اگر در غير حال ذكر باشد ، امر اوضح است . سؤال 73 [ نيّت قطع نماز ] مصلى در بام يا اطاق مشغول به صلاة مىشود ، طفلى نزد او است ، قاصد اين است كه اگر طفل مثلا از اطاق بيرون برود ، يا از جاى خود حركت كند ، او صلاة را قطع نمايد ، و امثال ذلك ، مثل آن كه اگر دزد بيايد قطع نمايد ، آيا اين گونه قصد در امثال اين موارد منافى نيت و استمرار آن هست ، يا نه ؟ و هكذا نماز خواندن در مثل حرم در وقت ازدحام كه مظنه قطع صلاة است ؟ جواب : با فرض اين كه آن امر محتمل ، بعيد الوقوع باشد به حيثيتى كه اطمينان به عدم آن باشد ، منافى نيست ، بلكه چون شخص عزم و نيت را در حد خود دارد و امر مذكور را مانع از آن حساب مىكند ، نه اين كه عزمش معلق و مشروط به تقدير عدم آن باشد ، لهذا ممكن است گفته شود كه : به مطلق مظنه به عدم عارض ، نيت محقق مىشود ، اگر چه اطمينان هم نباشد به عدم آن ، بلكه گاهى با فرض مانع بودن ، با شك هم محقق مىشود . لكن احتياط به مراعات اطمينان ، ترك نشود . سؤال 74 [ راه رفتن در حال نماز ] در حال صلاة ، چند قدم راه رفتن به طورى كه استقبال به قبله درست باشد ضرر دارد يا نه ؟ جواب : دو سه قدم ، بلكه بيشتر هم ضرر ندارد ، چون به اين مقدار ، فعل كثير محسوب نمىشود . با اين كه مناط ، كثرت نيست ، بلكه محو صورت صلاة است . و به اين مقدار ، بلكه أزيد ، نيز محو حاصل نمىشود . و مع ذلك جمله اى از اخبار ، دلالت دارد بر جواز آن . كخبر الحلبيّ عن أبي عبد اللَّه ( عليه السلام ) عن الرجل يخطو أمامه في الصلاة خطوتين ، أو ثلاثا ؟ قال : نعم ، لا بأس . و عن الرجل يقرب نعله بيده ، أو رجله في الصلاة ؟ قال : نعم . « 1 »

--> ( 1 ) وسائل الشيعة ، ج 4 ، ص 1279 ، روايت 1 .