السيد موسى الشبيري الزنجاني

7722

كتاب النكاح ( فارسى )

اين صورت روشن است كه بايد كراهت طرفين محقق باشد تا اينكه خوف از شدت آن باشد . البته مرحوم صاحب رياض بنابر مجاز بودن اين معنا - كه بيانش در راه حل اول گذشت - با توجه به اولويت مجاز در كلمه نسبت به مجاز در حذف و اضمار ، حكم به تردد بين معناى بيان شده در راه حل اول و معناى راه حل دوم مىكند ، لكن تمايلش به همان معناى حقيقى بودن است . « 1 » راه حل پنجم : - كه مختار ماست - همانگونه كه در مورد آيه خوف نشوز زن بيان شد ، در اينجا هم معناى ( وَ إِنْ خِفْتُمْ شِقاقَ بَيْنِهِما ) خوف داشتن از شقاق موجود است به اعتبار ترس از عوارضى كه به دنبال مطلق كراهت در بين زوجين ممكن است كه پيش بيايد ؛ چرا كه اينطور نيست كه مخوف منه هميشه از امور استقبالى باشد ، بلكه از شىء موجود هم خوف پيدا مىشود ، مانند ترس از آتش حاضر و ترسيدن از حيوان درنده و اين خوف به نحو حقيقت هم به شىء موجود نسبت داده مىشود نه اينكه به نحو ادعاء و تاويل باشد و وجه اين نسبت به اعتبار اين است كه انسان مىترسد كه يك عوارضى از ناحيه اين شيىء موجود ، توجه به او پيدا نمايد . كما اينكه در مثل ( حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهاتُكُمْ ) كه حرمت به مادر و ساير محارم تعلق گرفته است ، اينطور نيست كه - به طورى كه مفسرين گفته‌اند - تقديرى در كار باشد ، بلكه به اعتبار محروميت انسان از انتفاع متعارف از آن - و انتفاع كل شىء بحسبه - حرمت به آن تعلق مىگيرد ، مثلًا محروم شدن از زن ، محروم شدن از انتفاع از تمتعات جنسى است و محروم شدن از منزل به محروميت از انتفاع سكناى آن و محروم شدن از دم و ميتة ، محروميت از اكل آنهاست ، كه مرسوم بوده است كه براى شجاعت خون را مىخورده‌اند .

--> ( 1 ) - رياض المسائل 10 : 478