السيد موسى الشبيري الزنجاني

7235

كتاب النكاح ( فارسى )

اليه است . بسيارى گفته‌اند كه مراد از يوم يصير اليه موقعى است كه بچه به پدر منتقل مىشود و آن موقعى است كه بچه به دنيا مىآيد . احتمال ديگرى هست كه مراد موقعى باشد كه منعتق مىشود و يا لزوم عتق براى او هست . و آن زمانى است كه در حمل ولوج روح مىشود و انسان بر او صدق مىكند چون قبل از ولوج روح در حمل ، چيزى نيست تا آزاد شود . بعد ازدواج روح يا انعتاق پيدا مىكند و يا لزوم عتق پيدا مىكند . البته اين معنا در صورت انعتاق روشن‌تر است . خلاصه اين روايت مىگويد زمانى كه عمل شخص سبب شد . تا حمل كه مملوك مالك بوده است ، از ملكيت مالك خارج شود يعنى بعد از به دنيا آمدن و يا ولوج روح ، قيمت‌گذارى مىشود و اين همان موقعى است كه حمل نسبت به مالك تلف مىشود . پس ظاهر اين روايت نيز يوم التلف را مىخواهد بگويد . نتيجه بحث نتيجه بررسى روايات ، اين است كه ظاهر روايات ، معيار را يوم التلف قرار مىدهد . البته بعضى از روايات كه ذكر شد ، معلوم نبود قيمت سوقيه را شامل مىشود اما بعضى ديگر اطلاق داشت و مىگفت قيمت يوم العتق را در نظر بگيريد . و قيمت يوم العتق هم از نظر قيمت سوقيه و هم از نظر جهاتى مانند بالا رفتن سن و حصول خصوصيات جديد تفاوت مىكند . 4 - بيان دليل معيار بودن قيمت يوم الاداء مختار مرحوم سيد صاحب عروه ، اين است كه معيار سنجش در ضمانات ، يوم الاداء است . بعضى روايات در باب موالى و عبيد هم هست كه از آنها نيز استفاده مىشود معيار يوم الاداء است . استدلال مرحوم سيد به قاعده على اليد است . روايت مدرك اين قاعده را « على اليد ما أخذت حتى تؤدّى » عامه نقل كرده‌اند و مورد استناد شيعه هم هست . ايشان مىفرمايد كه على اليد يعنى چيزى روى دست كسى بودن و مادامىكه ادا نكرده ،