تلف شود ، قيمت يوم التلف بايد در نظر گرفته شده و پرداخت شود . از روايات متعددى هم صريحاً يا ظاهراً استفاده مىشود كه معيار يوم التلف است . توضيح آنكه چون در مسأله ضرر و جبران آن يوم التلف معيار است ، لذا در باب تلف هم كه عين موجود نيست بايد قيمت كنند كه در وقت تلف چقدر به ديگرى ضرر زده است چون معيار سنجش مقدار ضرر ، زمان تلف است . بنابراين قاعده اقتضاء مىكند در مسأله جارى نيز معيار يوم التلف باشد . اگر چه ضمان به نفس طلاق مىآيد ولى اگر عين مهر موجود بود ، بايد نصف عين را مىپرداخت و اما بعد از تلف ، بايد قيمت آن را به هنگام تلف بپردازد . مرحوم شيخ هم همين معيار را اختيار مىكند . ظاهر روايات نيز يوم التلف است . بيان روايات و بررسى دلالت آنها [ 1 - روايت عبد الرحمن بن أبى عبد الله ] 1 - محمد بن يعقوب عن الحسين بن محمد عن معلى ابن محمد عن الحسن بن على عن أبان ( در بعضى نسخ بن عثمان دارد ) عن عبد الرحمن بن أبى عبد الله قال : سألت أبا عبد الله عليه السلام عن قوم ورثوا عبداً جميعاً فأعتق بعضهم نصيبه منه كيف يصنع بالذى أعتق نصيبه منه ؟ هل يؤخذ بما بقى ؟ فقال : نعم يؤخذ بما بقى « منه بقيمته يوم اعتق . » « 1 » بررسى سند روايت اين روايت دو سند دارد ، يكى در كافى است كه سند فوق است و ديگرى در تهذيب و استبصار است كه سند آن به اين صورت است : محمد بن الحسن باسناده عن الحسين بن سعيد عن القاسم عن أبان اسناد مكررى كه در كتاب كافى است ، اسناد به كتاب است و شفاهيات نيست . در فقيه و تهذيب و استبصار براى اجتناب از اين تكرار در آخر كتاب مشيخه ذكر مىكند . مراد از حسن بن على در سند كافى ، وشاء است كه ثقه بوده و صاحب كتاب است . كتاب وشاء معلول عليه و مورد اخذ فقهاء بوده است . طريقى كه كلينى

--> ( 1 ) - وسائل ، ج 16 ، باب 18 ، ص 22 ، ح 6 .