السيد موسى الشبيري الزنجاني

6651

كتاب النكاح ( فارسى )

عامل تدليس است شارع حكمتاً فرموده ابتدا بايد به متولى مراجعه شود . كه به نظر ما همين اقواست و بايد به اطلاق روايات عمل كنيم و زن را در طول متولى بدانيم . ناگفته نماند كه در اين بحث ولىّ اعم از ولىّ شرعى و عرفى است ، لذا شامل برادر زن ، عموى زن و شخص ثالث متولى عقد مىشود . چه مقدار از مهريه از زن پس گرفته مىشود ؟ در موردى كه خود زن مدلس بوده و مرد براى جبران خسارت مهريه به او مراجعه مىكند ، برخى گفته‌اند چون دخول محقق شده است و دخول نمىتواند بدون مهر باشد ، بايد مقدارى از مهريه را به زن بدهد و پس نگيرد ، ابن جنيد ادعاى بالاترى كرده و گفته بايد مهر المثل را به زن بدهد و اگر مهر المسمى بيشتر از مهر المثل بود فقط مىتواند ما به التفاوت را پس بگيرد . ولى در نصوص چنين مطلبى وجود ندارد و دليل محكمى بر اين كه بضع بدون مهريه نمىشود در كار نيست ، چنان كه در باب بيع و امثال آن اگر كسى مال خود را تدليس كند و به ديگرى بگويد اين مال مال توست و يا بگويد كه من به تصرف اين مال راضى هستم ولى تدليس كرده باشد و طرف مقابل هم مال را تلف كند ، اين تلف ناشى از تدليس خود فرد است و نمىتواند مالش را مطالبه كند . در اينجا هم زن خود غار بوده و بضع خود را در اختيار زوج قرار داده و لذا زوج ضامن نيست . به علاوه كه قواعد نيز اقتضاى ضمان نمىكنند . و نيز در نصوص هم به اين نكته اشاره نشده كه چيزى به زن مدلسه بدهند ، پس مرد مىتواند به زن مراجعه كرده و تمام مهريه را بگيرد . بحثى درباره كلام شيخ طوسى : معمول علماء مىگويند اگر مرد بعد از دخول عقد را فسخ كند ، اجرت المسمى را بايد بپردازد ، شيخ طوسى در مبسوط بين دو صورت تفصيل قائل شده و فرموده اگر دخول در حال صحت باشد و عيب بعد از دخول عارض شود و مرد راضى