السيد موسى الشبيري الزنجاني
6635
كتاب النكاح ( فارسى )
شده است - و بين مثل « اكرم العلماء فى كل يوم » - كه زمان در آن به صورت متكثر و داراى افراد لحاظ گرديده است - فرق گذاشته است و تمسك به عام در محل بحث را در صورت وحدانى بودن ناصحيح و تمسك به آن را در صورت متكثر بودن صحيح دانسته است ، و مرحوم آخوند و بسيارى هم اين تفصيل را پذيرفتهاند ، مورد اشكال است ؛ براى اينكه اولا : به نظر ما هر دو كاشف از يك معنا هستند و شاهدش اين است كه اگر كسى بشنود كه كسى مىگويد « هر روز اكرام علماء واجب است » و در نقل آن به شما بگويد كه فلانى گفت « اكرام علماء دائما واجب است » كسى اين نقل به معنا را ناصحيح نمىشمارد و مفاد هر دو را يكى مىدانند و ثانيا : بر فرض كه مفادشان متفاوت باشد ، لكن چرا در صورت لحاظ وحدانى زمان و فرضا دلالت آن بر عام مجموعى ، پس از استثناء بخشى از زمان ، نسبت به بقيه آن ، نتوانيم به عام تمسك بكنيم ؟ با اينكه حتى در شىء واحد واقعى مثل زمين مىتوانيم تفكيك بكنيم و مثلا بگوييم اين زمين را به غير از آن چند متر فروختم ، كه با اينكه مكان واحد است ولى استثناء در آن مىآيد ، يا در زمان واحد مثلا گفت روزه روز بر شما واجب است به جز چند دقيقه ، خوب آيا در اينها نمىتوانيم نسبت به غير مقدار استثناء به دليل عام آنها تمسك كنيم ؟ ! ! پس در شىء واحد ، حتى اگر واحد ارتباطى باشد و مصلحت واحده داشته باشد ، اگر يك قسمت آن به دليل مسلمى خارج شده باشد ، هيچ مانعى از تمسك كردن به عام نسبت به قسمتهاى ديگر آن نيست . اشكال سوم بر شيخ اينكه ايشان بين « اكرم العلماء فى كل يوم » و « اكرم العلماء دائماً » فرق گذاشته كه در دومى نظر وحدانى شده بر خلاف اولى كه زمان مفرد لحاظ شده ، اين فرق فى الجمله صحيح است ولى اينكه ايشان اين را تطبيق مىكند بر مسأله اين كه زمان ظرف باشد يا قيد موضوع ، اين محل اشكال است يعنى ايشان بين اينكه عموم