السيد موسى الشبيري الزنجاني
6492
كتاب النكاح ( فارسى )
ممكن نبوده و از مورد روايت نمىتوان تعدى كرد . ب ) بررسى راههاى تصحيح سند روايت غياث الضبى « 1 » 1 - راه حل مرحوم مجلسى اول و پاسخ استاد مد ظله پيشتر عرض شد مرحوم مجلسى اول براى تصحيح روايت ضبى چنين استظهار كرده است كه مراد از غياث ضبى در سند روايت عبارت از ابن صهيب تميمى است . ما عرض كرديم بر خلاف نظر ايشان ظهور سند در تعدد آن دو نفر است و چنانچه بر فرض كسى ظهور در تعدد را نپذيرد به طور مسلم سند ظهور در اتحاد آن دو ندارد . و با شك در حجيت ، نتيجه تابع اخس مقدمتين خواهد بود و تصحيح روايت از اين طريق ميسر نمىباشد . علاوه بر آن ، گرچه معمولًا نقل كافى بر نقل تهذيب و استبصار ترجيح داده مىشود و اين روايت را نيز تهذيب و استبصار از كافى نقل كردهاند ، ليكن با توجه به نكتهاى كه ذيلًا به آن اشاره مىكنيم ، نقل تهذيب و استبصار در اين مورد بر نقل كافى مقدم است و اين خود دليل ديگرى بر عدم اتحاد غياث و ابن صهيب مىباشد ، زيرا نسخه اصلى كافى يا نسخه مقابله شده با نسخه اصلى آن ، هيچ يك به دست ما نرسيده ، و چون مرحوم شيخ و مرحوم كلينى قريب العهد بودهاند ، به احتمال قوى نسخه اصل يا نسخههاى معتبر كافى در اختيار شيخ بوده است . از سوى ديگر ، نسخههاى معتبر تهذيب و استبصار كه بىواسطه يا با واسطه با نسخه اصل آنها مقابله شده در اختيار ما قرار دارد - چنان كه نسخه اصل تهذيب كه به خط مرحوم شيخ بوده نيز در اختيار مجلسى اول قرار داشته است - بنابراين مىتوان نتيجه گرفت كه نقل شيخ از كافى بر نقل نسخههاى كافى كه در دست ماست ترجيح دارد و از اعتبار بيشترى برخوردار است . لذا به گمان قوى نام راوى در نسخهاى از كافى كه در دست شيخ بوده - همچنانكه در فقيه نيز آمده - غياث ضبى بوده است و نقل كافى
--> ( 1 ) - كافى ، ج 5 ، ص 410 ، ح 4 .