2 - ابن براج عيوبى مانند برص و جذام و عمى را تحت الاستثناء باقى مىگذارد و در اين موارد قبل از عقد قائل به خيار است و بعد از عقد قائل به خيار نيست ؛ اما علامه در اين موارد اصلا حتى قبل از عقد هم قائل به خيار نيست . علامه مىگويد هر عيبى در مرد - كه البته چهار عيب بيشتر نيست - قبل از عقد خيار داشته باشد بعد از عقد هم موجب خيار است ؛ اما در اينكه بعد از عقد و دخول مراد است يا بعد از عقد و قبل از دخول معلوم نيست . ممكن است نظر علامه فرق كند و آن طور كه استفاده مىشود در جنون و لو بعد الدخول و در خصاء و عنن و جبّ به شرط عدم الدخول موجب خيار مىداند . « 1 » تناقض گويى علامه در مختلف : « 2 » علامه در مختلف در دو مسأله متصل به هم دو مطلب را ذكر كرده كه به حسب ظاهر با هم متناقض است و اگر بخواهيم با تكلف رفع اين تناقض كنيم ، بايد عرض كنيم كه : مختلف در اين بحث كه اگر عيوبى در زن بعد العقد حادث شد آيا براى مرد خيار فسخ هست يا خير ؟ اقوالى را نقل مىكند و خود ايشان كلام ابن ادريس را اختيار مىكند مبنى بر اينكه مرد حق فسخ ندارد . « و قال ابن ادريس : الصحيح أن كل عيب حادث بعد العقد من عيوب النساء لا يرد به النكاح و الذى ذهب اليه شيخنا « 3 » مذهب الشافعى فى أحد قوليه - اختاره شيخنا - و كلام ابن حمزه يشعر بما ذهب اليه ابن ادريس و هو الاقرب » بعد دليل خود را ذكر مىكند ، سپس مىفرمايد : « احتجّ الشيخ رحمه الله . 1 - بالعموم روى داود بن سرحان فى الصحيح « عن

--> ( 1 ) - اين تفصيل بين دخول و عدم دخول را محقق كركى نيز در جامع المقاصد دارد . ( 2 ) - مختلف الشيعة 7 : 192 . ( 3 ) - شيخ طوسى در مبسوط ، ج 4 ، ص 252 مىفرمايد : فاذا حدث [ بالمرأة العيب بعد العقد ] فهل له الخيار فيه قولان أحدهما لا خيار له و الثانى له الخيار و هو الا ظهر لعموم الاخبار .