السيد موسى الشبيري الزنجاني
6406
كتاب النكاح ( فارسى )
كتب فقهاء تعبير ديگرى نيز به كار رفته و آن كلمه « موجوء » است . اينكه آيا « موجوء » يعنى كسى كه قدرت تناسلى او از بين رفته است ( رگ ماليده ) از اقسام « خصى » است يا قسيم او است ، اختلافى و محل بحث است . و ليكن همان طورى كه گفتيم مورد بحث ما فعلًا خصى به معناى كسى كه خصيتين او اخراج شده ( و قدرت بر مجامعت دارد ) مىباشد . 2 - اقوال فقهاء در ميان فقهاء على بن بابويه ، صدوق ، شيخ مفيد و شيخ طوسى در نهاية و معمول فقهاى بعد از اينها قائل به سببيت « خصاء » براى خيار فسخ هستند و ليكن از كتاب مبسوط و خلاف شيخ طوسى نقل شده است كه ايشان در اين دو كتاب قائل به خيار فسخ نيست . ما با مراجعه به خلاف و مبسوط ديديم كلام شيخ بسيار مضطرب است و شايد نتوان به طور جزم ادعا نمود كه شيخ طوسى قائل به عدم خيار فسخ شده است . 3 - بررسى كلمات مرحوم شيخ طوسى در دو كتاب « الخلاف » و « المبسوط » در اينجا عبارات مختلفى از خلاف و مبسوط را كه شيخ در آنها متعرض مسأله مذكور شده است را عنوان مىكنيم تا ببينيم نظر نهايى در مورد كلام شيخ چه مىتواند باشد . ظاهر كلام ايشان در كتاب « الخلاف » از اينكه « خصاء » را جزء عيوبى كه مجوز فسخ عقد توسط زن است ذكر نكرده است اين است كه در مورد « خصاء » خيار قائل نيست ( يفسخ النكاح عندنا بالعيب المرأة تفسخه بالجب و العنة و الجنون و الرجل يفسخه بستة اشياء الى ان قال دليلنا ما قلناه فى المسألة الاولى من اجماع الفرقة و اخبارهم . ( الخلاف 4 / 347 - 346 ، المسأله 124 ) در مسأله بعد ، عين مسأله ما نحن فيه را ذكر كرده صراحتاً خيار را نفى مىكند « اذا كان الرجل مسلولًا لكنه يقدر على الجماع ، غير أنه لا ينزل ، او كان خنثى حكم له بالرجل ، لم