هستند « 1 » و از طرف ديگر به رواياتى كه مىگويد : مخالفين نسبت به ائمه ع بغض دارند استدلال كرده است . در حالى كه اين دو دسته روايت از نظر مفاد قابل جمع نيست . آن روايات براى ابطال مفاد دو روايت عبد الله بن سنان و معلّى بن خنيس خوب است . روايات بسيارى وجود دارد كه از آنها استفاده مىشود كه در ميان مخالفين اشخاصى هستند كه با اهل بيت ع عداوت دارند و خارجاً هم ما مىدانيم كه در ميان اهل قبله كسانى مثل خوارج و واقفيه و ناووسيه با اهل بيت ع عداوت دارند . پس آن سالبه كليه كه مفاد اين دو روايت است با اين موجبه جزئيه كه بين اهل قبله دشمن با اهل بيت ع وجود دارد نقض مىشود . پس طائفه دوم از روايات براى ردّ استدلال به اين دو روايت خوب است ، لكن ادعايى كه صاحب حدائق دارد كه عموم مخالفين به نحو موجبه كليه ، دشمن اهل بيت ع هستند ، بنابراين كافر هستند و تمام احكام كفار بر آنها بار مىشود را ثابت نمىكند . به علاوه كه استدلال به اين دو طائفه از روايات ، استدلال به دو امر متهافت است چنانچه گذشت . اما روايت محمد بن على بن عيسى كه سؤال مىكند كسى كه جبت و طاغوت را بر امير المؤمنين ع مقدّم بدارد براى اثبات ناصبى بودن او كافى است و از اين راه مىتوان او را امتحان كرد و حضرت مىفرمايد : بله ، اين روايت از نظر سند قابل اعتماد نيست . چون محمد بن على بن عيسى گرچه درباره او گفته‌اند كه در قم وجه بوده ولى وجه به اين اعتبار است كه شخصيت مهم و سرشناسى بوده است . وجه بودن بر تقوا و وثاقت دلالت ندارد . اين شخص و پدرش از عوامل حكومت خلفاء

--> ( 1 ) - توضيحى از استاد دام ظله : البته بين دو مسأله تفكيك هست . ما غلات را تكذيب مىكنيم و مىگوييم امير المؤمنين ع از اين اعتقادات مبرّا است . كيسانيّه را تكذيب مىكنيم و مىگوييم محمد حنفيّه اين عقائد را نداشته است ، زيديه را تكذيب مىكنيم و مىگوييم زيد اين عقائد را نداشته است . بسيارى از اهل سنت با ائمه ما عداوتى ندارند و مىگويند : شيعيان اين عقائد را به ائمه ع نسبت داده‌اند و خود ائمه چنين ادعاهايى نداشته‌اند . كمتر در كتب عامه به ائمه ما بىحرمتى شده است . فقط بخارى يك جسارتى كرده است .