السيد موسى الشبيري الزنجاني

5747

كتاب النكاح ( فارسى )

بوده‌اند . در تاريخ قديم قم آمده كه على بن عيسى طلحى پدر محمد بن على بن عيسى ، در زمان مأمون از طرف معتصم مأمور شد تا ماليات قم را بر اساس مساحت تعيين كند و او مساحت زمين‌ها را محاسبه كرد و ماليات را تعيين كرد . او بعد از تعيين ماليات هفتصد هزار درهم بيش از ميزان ماليات سابق بر مردم ماليات بست و به همين جهت اهل قم از اطاعت او سر برتافتند و اوضاع براى او به گونه‌اى شد كه مجبور شدند او را از آن مقام عزل كنند . و محمد بن على بن عيسى كه اين اسئله را از حضرت هادى كرده خودش مىگويد : امير در قم است [ امير را خود خلفاء نصب مىكردند ] بنابراين وى عناوين حكومتى و دولتى داشته و در جايى هم توثيق نشده است و از ناحيه رواتى هم كه از او نقل مىكنند نمىتوانيم او را توثيق كنيم . خلاصه اعتبار سند روايت محمد بن على بن عيسى مشكل است و بر فرض اينكه از اشكال سندى غمض عين كنيم ما مىتوانيم بگوييم همانطور كه ايمان داراى مراتب است و كفر هم به حسب اطلاقات مختلف روايات داراى مراتب است حتى اسلام هم چنانچه بيان خواهيم كرد اختلاف مراتب دارد ، نصب و عداوت هم اختلاف مرتبه دارد « 1 » . و اين طور نيست كه در هر مرتبه از نصب و به مجرد صدق عنوان نصب ، تمام احكامى كه درباره ناصبى [ و مرتبه اعلاى از ناصبى ] ثابت شده را بتوانيم بار كنيم . يقيناً چنانچه صاحب جواهر فرموده « 2 » ، اين احكام براى همه مخالفين ثابت نيست و خلاف سيره است و هيچ وقت ائمه ع نفرموده‌اند كه اينها مهدور الدم هستند و اگر فرضاً اثبات نصب شود مربوط به آخرت است و يا اگر به دنيا مربوط باشد اين حكم براى اين است كه اشخاص از اينها فاصله بگيرند و اخلاق اعداء و عقايدشان به آنها سرايت نكند و مراد ناصبى به معناى خاص كه احكام كافر را دارد نيست .

--> ( 1 ) - توضيح بيشتر : قال تعالى : لتجدن أشدّ الناس عداوة للذين آمنوا اليهود ، مائده / 82 ، بنابراين عداوت و نصب يك حقيقت داراى مراتب است چنانچه وجداناً نيز اين مطلب مشهود است . ( 2 ) - جواهر الكلام ، 30 / 97 .