احمد بن محمد بن عيسى عن احمد بن محمد بن ابى نصر قال : سألت الرضا عليه السلام عن الرجل تكون له الزوجة النصرانية فتُسلم هل يحل لها ان تقيم معه ؟ قال : اذا اسلمت لم تحل له ، قلت : جعلت فداك فان الزوج اسلم بعد ذلك ، أ يكونان على النكاح ؟ قال : لا ، به تزويج جديد « 1 » توضيحى درباره مدلول اين روايت اگر چه موضوع اين روايت زن نصرانيه‌اى است كه شوهرش نيز نصرانى است ولى اگر شوهرش وثنى و امثال آن نيز باشد عقد به طريق اولى به هم مىخورد و همين طور اگر زن به جاى نصرانيه بودن مجوسيه باشد و يا يهوديه ، زيرا در مورد مجوسى بودن همان اولويت دليل ماست ولى در مورد يهوديه بودن ، چون عرف بين نصرانيه و يهوديه ، الغاء خصوصيت مىكند . اين دو روايت با هم متباين هستند ولى يك روايت ثالثى در بين است كه در آن تفصيل داده شده است و آن روايت منصور بن حازم مىباشد : « عن منصور بن حازم قال : سألت ابا عبد الله عليه السلام عن رجل او مشرك من غير اهل الكتاب كانت تحته امرأة فأسلم او أسلمت قال : ينظر بذلك انقضاء عدتها و ان هو أسلم او اسلمت قبل ان تنقضى عدتها فهما على نكاحهما الاول و ان هو لا يُسلم حتى تنقضى العدة فقد بانت منه » « 2 » « 3 » اين روايت همان طورى كه مىبينيد تفصيل داده است بين اينكه در عده ، مسلمان شده باشد يا بعد از انقضاء عده و در جاى خود محقق است كه اگر دو دسته روايات مطلق داشتيم كه با هم متعارض بودند و يك روايت ثالثى در بين بود كه تفصيل داده بود مقتضاى جمع عرفى اين است كه اين روايت شاهد جمع بين آن دو

--> ( 1 ) - تهذيب الاحكام ، ج 7 ، باب من يحرم نكاحهن بالاسباب دون الانساب ، ح 13 . ( 2 ) - تهذيب الاحكام باب من يحرم نكاحهن بالاسباب دون الانساب ، ح 16 ، وسائل الشيعة ، ج 20 ، ابواب ما يحرم بالكفر و نحوه ، باب 9 ، ح 3 . ( 3 ) - در الفاظ اين روايت بين نقل‌هاى مختلف ، تفاوت به چشم مىخورد ولى ما طبق نقل صاحب حدائق نقل كرديم و به زودى در اين باره توضيح خواهيم داد . الحدائق الناضرة ، ج 24 ، ص 31 .