نياورد نمىشود با او ازدواج كرد و اگر از شرك خارج شد و به يهوديّت يا نصرانيت درآمد اين تبدّل موجب جواز نكاح با او نمىشود اما آيه دلالت نمىكند كه اگر كسى از اول يهودى يا نصرانى است نمىشود با او ازدواج كرد . آيه بالمطابقه اين مطلب را افاده نمىكند . لكن از اين اشكال مىتوان جواب داد كه اگر آيه به عرف عرضه شود ، عرف الغاء خصوصيت مىكند و مىگويد ذكر مشرك از باب مثال و فرد أظهر است . و ادعاى اينكه موضوع آيه ، خصوص مشركين و بت‌پرست‌ها است از سنخ دقت‌هاى طلبگى و مدرسه‌اى است و عرفى نيست ، خلاصه اينكه ، عرف گويد : از آيه استفاده مىشود كه ملاك وحيد ايمان است نه اينكه در خصوص مشركات ، ملاك ايمان باشد اما در حق اهل كتاب ملاك أوسع از ايمان آوردن است و كافى است به كتابى بودن باقى باشند بلكه ملاك وحيد در حق همه ايمان است و كتابيّة هم تنها در صورتى كه ايمان بياورند ازدواج با آنها جايز است . تقريب سوم : تقريب سوم براى استدلال به آيه تمسك به عموم تعليل است كه در ذيل آيه آمده است كه بعد از نهى از نكاح با مشركات مىفرمايد : « أُولئِكَ يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَ اللَّهُ يَدْعُوا إِلَى الْجَنَّةِ وَ الْمَغْفِرَةِ بِإِذْنِهِ » وقتى شخص با مشركه ازدواج مىكند در اثر ارتباط نزديك با همسر و معاشرت با او به ضلالت و جهنم كشيده مىشود و خداوند به اين امر راضى نيست . بنابراين تعليل ، هم اقتضاى حرمت ازدواج با كتابيه را دارد زيرا اين تعليل اختصاص به بت‌پرست‌ها ندارد . اين طور نيست كه اين خطر در مورد مشركات باشد اما در مورد كتابيات نباشد . بنابراين ، چون علت ذكر شده و علت مشترك است ، حكم معلل نيز نسبت به كتابيات شمول دارد . آيه دوم : [ لا تُمْسِكُوا بِعِصَمِ الْكَوافِرِ ] دومين آيه مورد استدلال آيه لا تُمْسِكُوا بِعِصَمِ الْكَوافِرِ ، ممتحنه / 60 . عصم جمع عصمت است و مراد اين است كه زوجيت موجب عصمت و