السيد موسى الشبيري الزنجاني
5191
كتاب النكاح ( فارسى )
بفهمد عنوان دخيل در حكم است يا آنكه عنوان مأخوذ عنوان مُشير است . و در مثال بالا تناسب حكم و موضوع اقتضاء مىكند كه مجرد سكونت در مدرسه فيضيه باعث نشده كه بگويند از اهل مدرسه سؤال كن بلكه چون طلاب اينجا ساكن هستند گفتهاند از اينها سؤال كن . از اين رو اگر غير طلبه در مدرسه ساكن باشد حكم جواز سؤال از او را ندارد . مناقشه سوم : ايشان فرمود : « آيه ناظر به منافقين است و لازمه اينكه شخص موادّه با دشمنان خدا و رسول كند اين است كه اصلًا كافر باشد و لو اظهار ايمان كند پس آيه ناظر به منافقين است كه با مشركين و كفار همكارى داشتند اما در ظاهر ادعاى ايمان مىكردند و قرآن كريم مىفرمايد : اين همكارى با ايمان سازگار نيست و اينها در حقيقت ايمان ندارند و منافق هستند » . اين مطلب نيز تمام نيست و شاهدى بر آن در آيه وجود ندارد و توضيح مطلب در مختار مادر مفاد آيه مىآيد . مختار در مفاد آيه شريفه اگر گفتند : « مؤمن نماز مىخواند » معنايش اين است كه ايمان او اقتضاء مىكند و منشأ مىشود كه شخص اراده خواندن نماز پيدا كند پس ايمان او باعث به نماز است « 1 » . و اگر گفتند : مؤمن خائن به اسلام را خدمت نمىكند يعنى ايمانش چنين اقتضايى دارد و ايمان او زاجر و بازدارنده از اين امر است . پس اگر طبعاً هم تمايل به چنين كارى داشته باشد و منافعش اقتضاى چنين خدمتى داشته باشد به خاطر ايمانش دست از آن اغراض دنيوى و آن منافع بر مىدارد و ايمانش زاجر از اين كار است . در آيه شريفه هم مفاد آيه اين است كه ايمان مؤمن اقتضاء مىكند كه به
--> ( 1 ) - اگر گفتند : « مؤمن على بن أبي طالب عليه السلام را دوست دارد » يعنى ايمانش چنين اقتضايى دارد با اينكه در اين مثال ، عنوان اخذ نشده است بلكه شخص ( على بن أبي طالب عليه السلام ) اخذ شده است . ( استاد دام ظله ) .