9 / 11 / 1381 چهارشنبه درس شمارهء ( 503 ) كتاب النكاح / سال پنجم بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ خلاصهء درس اين جلسه : در اين جلسه ، ملاك واقعى در رضاع محرّم را مورد بررسى قرار داده و به اين نكته اشاره خواهيم نمود كه آيا انبات لحم با اشتداد عظم تلازمى دارند يا خير ؟ و در نهايت وجه جمع بين عنوانين را بازگو خواهيم نمود . * * * الف ) ادامه بحث در جمع بين روايات وارد شده در تعيين « اثر » ( انبات لحم و اشتداد عظم ) 1 ) ذكر توجيهى براى كلام مرحوم شهيد اول و پاسخ به آن در بحث اينكه اثر يكى از معيارها براى حصول رضاع محرم است . روايات مسأله مختلف است در عده‌اى از روايات ملاك را تنها انبات لحم و دم قرار داده است ( انبات لحم و دم در واقع دو چيز نيستند ) و در روايات متعدد ديگر ملاك اشتداد عظم و انبات لحم قرار داده شده است . آنچه از ظاهر كلمات بلكه صريح بعضى از عبارات فقها استفاده مىشود اين است كه ميزان ، حصول هر دو امر يعنى هم انبات لحم و هم اشتداد عظم مىباشد ، يعنى ملاك مجموع الامرين است . تنها شهيد اول كه در لمعه اين دو را با كلمه « أو » كه ظاهرش تقسيم است به يكديگر عطف نموده و تعبير « انبات اللحم او اشتداد العظم » آورده است . در جلسه قبل گفتيم كه به نظر ما احتمال تصحيف در كلمه « أو » بعيد نيست و در اصل « واو ، بود » و شهيد نيز با ساير فقها موافق است ، حال يا اشتباه از نساخ باشد يا سهو القلم خود شهيد بوده است به هر حال اين در نظر ما مطرح است ، البته اصولا كسانى كه با تصحيح متون و مقابله نسخ آشنايى ندارند و فقط جنبه‌هاى مدرسه‌اى را دنبال