السيد موسى الشبيري الزنجاني

4721

كتاب النكاح ( فارسى )

طريحى در مجمع البحرين ذيل مادهء « حبر » علاوه بر دو نسخهء ياد شده نسخهء سومى را نيز ذكر مىكند كه 3 - المخبور ( با خاء معجمه ) است 1 ) كلام مرحوم آقاى خويى مرحوم مير داماد مىفرمايد : « مجبور » تصحيف است و ارجح « مخبور » با خاء معجمه است و در وسائل نيز همينطور با خاء معجمه آمده است و مرحوم آقاى خويى نيز نسخهء « المخبور » با خاء معجمه را اصحّ از بقيهء نسخ مىدانند و چنين مىفرمايند « و من هنا يظهر انّ نسخة « المخبور » بالخاء المعجمة اصحّ من بقية النسخ ، لانه مأخوذ من « خبر الارض اذا كثر زرعها » و اما المجبور بالجيم بمعنى الملزمة بالرضاع فهى قليلة الاستعمال لانه يقل استعمال لفظ « الجبر » ثلاثياً بهذا المعنى ، و انما تستعمل من باب الإفعال ، و يقال : أجبره على ذلك اى الزمه به . « 1 » مرحوم مير داماد نيز در ردّ نسخهء « مجبور » با جيم مىگويد اين تعبير خيلى عذب و گوارا نيست . با اين تفسير مرحوم آقاى خويى مىفرمايند وجه تعبير از مرضعه به مخبورة اين است كه كأن در ردّ عامه كه آنها قائل به كفايت يك رضعه و حتى كمتر از آن هستند ، امام عليه السلام مىفرمايند بايد مرضعه بگونه‌اى باشد كه از او زياد بهره‌بردارى شيرى شده باشد و يك مرتبه ، دو مرتبه و مانند آن كافى نيست . 2 ) نقد استاد مد ظله ما به كتب مفصلى كه در زمينهء لغت نوشته شده مثل لسان العرب و تاج العروس و مانند اينها كه مراجعه كرديم در هيچ‌كدام خبر الأرض أي كثر زرعها بدين صورت وجود ندارد . آنچه در كتب آمده است « خَبِرَت الارضُ خَبراً أي كثر خَبارُها » و « خبار » نيز يكى از معانى آن كه در اينجا مناسب است معانى « سوراخ موش » است « 2 » و واضح

--> ( 1 ) - احكام الرضاع فى فقه الشيعة / 107 ( 2 ) - تاج العروس 11 / 127