مىگردد . بنابراين اولويت در اينجا اولويت در حكم وضعى مىباشد نظير آنكه در باب ارث گفته مىشود . با وجود طبقهء اوّل ، اولويت با آنها است و نوبت به طبقات بعدى نمىرسد . البته مطلب قابل توجّه اين است كه تعبير « اولى » در جايى است كه طرفين فى حدّ نفسهما داراى حقّى مىباشند و ليكن در مقام تزاحم و ترجيح يكى بر ديگرى مقدّم است ، لذا هيچ‌گاه در موردى كه يك طرف اساساً فاقد هرگونه حقّى مىباشد اين تعبير به كار برده نمىشود مثلًا اگر پدر و شخصى اجنبى كه هيچ ولايتى بر دختر ندارد ، بخواهند همسرى براى او انتخاب نمايند در اين مورد قطعاً عقد پدر صحيح است و عقد اجنبى باطل و بدون ارزش و در اينجا هيچ‌گاه نمىگويند كه پدر اولى بر اجنبى است . ب ) مبسوط « إذا اجتمع الأب و الجدّ ، فالجدّ اولى عندنا و عند المخالف الأب اولى » « 1 » آنگاه در ادامه مراتبى را كه سنىها پس از أب قائل‌اند را ذكر مىنمايد . ج ) ابن برّاج در مهذّب ( ابن براج شاگرد شيخ است و از او تبعيت مىنمايد حتى عبارت‌هايش نيز در بسيارى موارد همان عبارتهاى شيخ است ) . « و اذا كان لها أب و جد كان لكل واحد منهما العقد عليها و الجدّ اولى بالتقدم فى ذلك اذا حضرا جمعياً له . فان عقد عليها فى وقتين مختلفتين كان العقد ، عقد الاول و هو الثابت و المتأخر باطلا ، و ان عقدا عليها فى وقت واحد ، كان الثابت عقد الجد دون عقد الأب و اذا اختار ابوها رجلًا و اختار الجدّ غيره كان الثابت ما اختاره الجدّ دون الذي اختاره الأب » « 2 » د ) سلار در مراسم ( سلّار تابع استادش شيخ مفيد است ) « اختيار الجدّ مقدّم على اختيار الأب و عقده امضى » عقد جدّ ماضىتر است يعنى عقد پدر نيز ماضى است و ليكن ، عند الاقتران و عند سبق عقد الجد . عقد جدّ مقدم است ولى عقد پدر تنها در صورت سبق عقدش صحيح است - واضح است كه مضى مربوط به حكم وضعى و صحت است . ه ) شيخ مفيد در مقنعة « و اذا حضر أب و جدّ و اختار كل واحد منهما رجلًا للبنت كان

--> ( 1 ) - الينابيع الفقهية ، 38 / 154 . ( 2 ) - الينابيع الفقهية ، 18 / 164 .