السيد موسى الشبيري الزنجاني
3788
كتاب النكاح ( فارسى )
عقلاء بنابر اراده شدن معناى لغوى بينه ، در صدد انكار نفى حجيت خبر عدل واحد به وسيله آن روايت بر آمدهاند و فرمودهاند كه آن روايت ، حجيت خبر عدل واحد را كه با بناى عقلاء ثابت شده ، نفى و ردع نمىكند . در حقيقت كلام مرحوم خويى از دو بخش تشكيل شده است ؛ يكى اين كه مراد از بينه در روايت معناى لغوى است يعنى حجت كه اين معنا با عدل و ثقه واحد هم سازگار است ، و ديگر اينكه بناى عقلاء قائم شده است كه هم در احكام و هم در موضوعات ، خبر ثقه واحد حجت است الا ما خرج بالدليل ، همانطور كه در باب نجاسات روايتى وارد شده است « 1 » كه به حلال بودن چيزى كه وجود ميته در آن مشكوك است حكم كرده ، مىفرمايد « حتى تشهد الشاهدان ان فيه الميته . . . » پس با بودن بناى عقلايى عام بر حجيت خبر ثقه و حمل بينه در روايت بر معناى حجت ، اين روايت نافى حجيت خبر واحد ثقه كه با بناى عقلاء ثابت شده است ، نخواهد بود . اما استاد دام ظله على رغم آنكه در جلسهء قبل كلام مرحوم خويى را تأييد كردند در اين جلسه در هر دو بخش كلام مرحوم خويى مناقشه نموده ، به تقويت فى الجمله نظر مشهور در مفاد روايت مىپردازند . 1 ) نقد كلام مرحوم خويى و پذيرش فى الجمله نظر مشهور در مفاد روايت : مشهور ، بينه را در روايت بر معناى اصطلاحى و دو شاهد عادل حمل نمودهاند و به طور كلى ، اين روايت را نفى حجيت خبر عدل و ثقه واحد مىدانند . استاد دام ظله با وجود اين كه معناى اصطلاحى را مىپذيرند اما فقط در بعضى موارد ، اين روايت را نافى حجيت خبر ثقه واحد دانسته ، مىفرمايند اراده كردن معناى لغوى بينه در اصول عقايد و اصول خلاف ظاهر نيست اما در فروع احكام ، ارادهء چنين
--> ( 1 ) به نظر استاد دام ظله اين روايت صحيحه است اما شايد به نظر مرحوم خويى صحيحه نباشد .