ج ) نقل و بررسى بعضى از عبارت‌هاى قائلين به استقلال باكره : مطالعه اقوال علماء علاوه بر كمك به فهم عبائر فقهى ، و متون روايات ، در جمع بين آنها و گزينش يك نظريه نيز مدخليت دارد . لذا مناسب است كه لا اقلّ به طور اجمال هم كه شده ، اقوال آنها را بدانيم ، اكنون به بررسى بعضى از كلمات فقهاء مىپردازيم تا نظرشان را دريابيم : 1 ) كلام شيخ مفيد در احكام النساء : « و المرأة اذا كانت كاملة العقل سديدة الرأى كانت اولى بنفسها فى العقد على نفسها . . . غير انها اذا كانت بكراً و لها أبٌ او جدٌّ لأب فمن السنة ان يتولى العقد ابوها و جدّها لأبيها ان لم يكن لها ابٌ بعد ان يستأذنها فى ذلك فتأذن فيه فترضى . و لو عقدت على نفسها به غير اذن أبيها كان العقد ماضياً و ان اخطأت السنة فى ذلك ( معصيت كرده است ) و اذا كانت ثيّباً فلها ان تعقد على نفسها به غير اذن أبيها و لا تخطأ بذلك سنة . « 1 » ما از اين عبارت استظهار مىكنيم كه ايشان گرچه قائل به استقلال باكره است و نكاح وى را بدون اذن پدر و جدّ صحيح دانسته ، و قائل است كه استيذان ، وضعاً در صحت عقد ، دخالت ندارد ، در عين حال - بر خلاف ديگران كه يا صريحاً استيذان را مستحب دانسته ، و يا سكوت كرده‌اند ، و ظاهر كلامشان اين است كه تكليفاً آن را لازم ندانسته‌اند - قائل به لزوم تكليفى استيذان مىباشد . لذا نبايد منظور ايشان از « و ان اخطأت السنة » را آنگونه كه در مورد ثيّبه گفته مىشود ، به معناى ترك كار مستحب به حساب آورد ، چه آنكه ثيّبه مستحب است از ولىّ خود استيذان نمايد ، و اگر استيذان نكند مستحب را ترك كرده است در حالى كه ايشان مىفرمايند : لم تخطأ بذلك السنة پس مراد از سنت رعايت امر مستحب نيست و در مسأله ما منظور اين است كه باكره كار خلاف شرع انجام داده است . اين معنا از عبارت مقنعه و كافى أبو الصلاح نيز استظهار مىشود .

--> ( 1 ) مصنفات شيخ مفيد 9 / 36 .