السيد موسى الشبيري الزنجاني

2486

كتاب النكاح ( فارسى )

خطى وجود دارد آيا مطابق با لم نر هست يا نه ؟ در نسخه چاپى در نوادر حسين بن سعيد لم نر آمده است . ثانياً : اگر كسى صدر و ذيل روايت را ملاحظه كند ، مىبيند كه حضرت نمىخواهند پاسخ به صحت ازدواج با مادر زن بدهند ، بلكه شواهدى در روايت هست كه حضرت مىخواهند با تعبير غير صريح بطلان اين ازدواج را بيان نمايند . سائل مىپرسد كه اگر همسر غير مدخولهء شخصى فوت كند ، آيا شوهرش مىتواند با مادر او ازدواج كند ؟ اگر در اينجا جواب بدهند " لا بأس " ، يعنى مانعى در اين كار نيست و استفاده حجت مىشود ، ولى حضرت در اينجا پاسخى مىدهند كه سائل فكر مىكند اشكال ندارد ، هر چند واقعاً اين پاسخ بيانگر صحت ازدواج نيست و حضرت تورية به اين شكل جواب مىدهد ، پاسخ حضرت چنين است " قد فعله رجل منا فلم نر به بأساً " ، قبلًا چنين واقعه‌اى اتفاق افتاده بود ما نفى بأس كرديم ، نفى بأس از عمل انجام شده دلالت بر صحت آن عمل نمىكند ، بأس يعنى گرفتارى ، اگر پس از انجام عملى راجع به آن عمل سؤال كنند ، و در پاسخ بگويند " لا بأس " يعنى اين كار براى شما گرفتارى نمىآورد ، نه دنيوى و نه اخروى ، در دنيا تعزير نمىشويد و كفاره ندارد و در آخرت مؤاخذه نمىشويد ( بلكه در واجباتى كه انجام آن با دشوارى همراه است دلالت بر نفى اعاده هم مىكند ، چون وجوب اعاده با فشار و گرفتارى همراه است ، لذا اگر در پاسخ كسى كه مىگويد : به اين شكل حج بجا مىآورده ام بگوييم « لا بأس » يعنى لازم نيست و از اين جهت گرفتار نيستيد ) خلاصه ، لا بأس دلالت بر نفى مؤاخذ و عقاب و كفاره و تعزير مىكند ، ولى دلالت بر صحت عمل نمىكند مگر در دو صورت . الف قرينه خاصه‌اى در كار باشد ب اطلاق جواب شامل كسى كه عمداً چنين عملى را انجام داده است بشود ، نفى بأس و عقاب در اين صورت يعنى مشكل