نقل از على بن محمّد بن قتيبه آورده است : سمعت الفضل بن شاذان يقول فى ابى الخير و هو صالح بن سلمة ابى حماد الرازى ( أبو الخير ) كماكنى از اين عبارت بر مىآيد كه فضل بن شاذان صالح بن ابى حماد را همچون كنيز خود : أبو الخير ، خير مىدانسته كه ظاهر آن وثاقت و دارا بودن شرائط اعتبار قول مىباشد . در ادامه عبارت كشى آمده : و قال على : كان ابو محمّد الفضل يرتضيه و يمدحه : مرضى بودن صالح بن ابى حماد در مورد فضل بن شاذان هم نشانه وثاقت وى در نزد فضل مىباشد مرحوم آقاى خويى مىگويند : شهادت فضل بن شاذان به خوبى براى اثبات وثاقت وى كافى است . منافاتى با عبارت نجاشى ندارد چون كلام نجاشى به معناى عدم احراز وثاقت است نه احراز عدم وثاقت . ولى چون وثاقت على بن محمّد بن قتيبه كه ناقل شهادت فضل بن شاذان است ، ثابت نشده ، نمىتوان وثاقت صالح بن ابى حماد را از اين طريق ثابت كرد . بلى وقوع وى در اسناد تفسير على بن ابراهيم دليل خوبى است ، در نتيجه صالح بن ابى حماد موثق است . 2 ) نظر استاد مد ظله پيرامون وثاقت صاحل بن ابى حماد به نظر ما وقوع شخص در اسناد اين تفسيرى كه فعلًا در دست و منسوب به على بن ابراهيم قمى است دليل بر وثاقت راوى نيست ، چه درباره اين تفسير بحثهاى چندى است كه نتيجه‌هاى آنها عدم تماميت اين گونه استدلال مىباشد كه اكنون مجال طرح آنها نيست . ولى به نظر ما على بن محمّد بن قتيبه ثقه و مورد اعتماد است . 3 ) اثبات وثاقت على بن محمّد بن قتيبه « 1 » براى اثبات وثاقت ابن قتيبه ادله چندى مىتوان ذكر كرد . دليل اول : نجاشى درباره وى مىگويد : على بن محمّد بن قتيبه النيشابورى عليه اعتمد أبو عمر و الكشى فى كتاب الرجال أبو الحسن صاحب الفضل بن شاذان و

--> ( 1 ) تنظيم اين بحث ، پس از تنظيم درس 276 انجام گرفت . لذا برخى از استدلالهاى ذكر شده در درس 276 كه استاد مد ظله ناتمامى آنها را در خارج درس بيان كردند و نيز استدلالهاى جديدى كه در اثبات وثاقت على بن محمد بن قتيبه افزودند ، در درس كنونى درج گرديد .