السيد موسى الشبيري الزنجاني

2131

كتاب النكاح ( فارسى )

- 1347 - احمد بن محمد بن عيسى عن ابى المغراء « 1 » عن الحلبى . . . - 1348 - و بالاسناد عن ابى المغراء . . . احمد بن محمد بن عيسى از أبو المغراء هم مستقيماً روايت نمىكند . پس بايد راه حل ديگرى جست كه مشكل اين سه سند پىدرپى را حل كند ، براى حل مشكل سند به عنوان مقدمه به يك علت مهم در رخ دادن سقط در اسناد اشاره مىكنيم . 2 ) علت عمدهء ، وجود سقط در اسناد : صاحب معالم در مقدمه منتقى الجمان صفحه 24 بحثى مطرح كرده است كه تعليق در اسناد چه بسا منشأ سقط در سند مىگردد ، توضيح اين امر اين است كه حذف اوائل اسناد در اصطلاح علم درايه تعليق خوانده مىشود ، تعليق گاه به اعتماد سند قبل صورت مىگيرد ، مثلًا در كافى ج 5 ، ص 379 و 380 ، سه روايت پشت سر هم ( رقم 2 - 4 ) ديده مىشود كه با الحسن بن محبوب ( يا ابن محبوب ) آغاز مىشود ، با اين كه كلينى حسن بن محبوب را درك نكرده است ، پس چطور حسن بن محبوب را در آغاز سند قرار داده است ؟ در فقيه و تهذيب و استبصار ، حسن بن محبوب فراوان در آغاز سند واقع شده است ولى مؤلفان اين كتب مشيخه‌اى ، در پايان كتاب خود آورده‌اند كه در آن طريق خود را به حسن بن محبوب با عباراتى نظير « و ما كان فيه عن الحسن بن محبوب فقد رويته عن . . . » بيان كرده‌اند « 2 » ، ولى در كافى چنين مشيخه‌اى وجود ندارد ، پس چرا حسن بن محبوب در آغاز سند قرار گرفته است ؟ پاسخ اين سؤال اين است كه تعليق در كافى به اعتماد سند قبل است ، مثلًا در

--> ( 1 ) در تهذيب چاپ نجف : أبو المغزا آمده است ولى نسخه صحيح أبو المغراء ( يا أبو المغراء ) مىباشد . ( 2 ) مشيخه فقيه 4 : 453 و نيز مشيخه تهذيب ( در آخرين ج 10 ) ص 56 ، استبصار 4 : 318 .