السيد موسى الشبيري الزنجاني

2281

كتاب النكاح ( فارسى )

مشتمل بر چند تحويل است استخراج مىكنيم ، آنگاه دربارهء صحت طرق و سبب ضعيف دانستن آن از سوى بعضى ، سخن خواهيم گفت . مقدمتاً بايد دانست كه گاهى روايتى به چند طريق به دست مؤلف كتاب مىرسد كه بعضى از قسمت‌هاى آن طرق ، متحد است ، در چنين مواردى ، مؤلفين نوعاً با حذف قسمت‌هاى تكرارى سند و عطف بخش‌هاى غير تكرارى ، سند را به اختصار ذكر مىكنند . در اين گونه اسناد اصطلاحاً مىگويند « تحويل » يا « حيلوله » صورت گرفته است ، گاهى معلوم كردن معطوف عليه در يك سند تحويلى مشكل مىشود ، لذا ، هم محدّثى كه سند را تحويلًا مىآورد و هم كسى كه مىخواهد طرق را از يك سند تحويلى تفصيلًا استخراج كند ، بايد به قواعد تحويل و همچنين طبقات رواة آشنايى داشته باشد تا دچار اشتباه نگردد . عمدتاً با قرائنى همچون آشنايى با طبقات رواة و دانستن راوى و مروى عنه ، افراد مىتوان طرق واقعى را از اسناد تحويلى استخراج كرد . گاهى در اجازات هم ، همين امر رخ مىدهد . مثلًا اجازه را به يك طريق از شيخ خود ، شروع مىكند تا شهيد اول « رحمه الله » ، آن‌گاه دوباره از اول به يك طريق ديگر مشايخ خود را مىآورد تا به شهيد اول « رحمه الله » برسد ، از آنجا نيز گاهى مشايخ ، مشترك مىشوند و گاهى به چند طريق جداگانه ، ادامه پيدا مىكند تا شيخ طوسى و هكذا . در بعضى از موارد در يك اجازه يا سند ، چند تحويل صورت مىگيرد . سابقاً براى وضوح امر ، هرجا اجازه يا سند حيلوله پيدا مىكرد ، رمز « ح » مىگذاشتند « 1 » ما ابتدا با رفع حيلوله‌ها طرق متصل اصلى را ذكر مىكنيم : « واو » عاطفه‌اى كه بر سر عن محمد بن يحيى آمده به « عدة من اصحابنا » عطف مىشود و از اينجا ، حيلوله صورت گرفته است ، يعنى كلينى ، هم از طريق عدة عن سهل و هم از طريق محمد بن يحيى عن احمد بن محمد نقل روايت كرده و سند را

--> ( 1 ) در كتاب اربعين شيخ بهائى « رحمه الله » كه خواسته‌اند در چاپ بعدى زيباتر طبع كنند ، حاء حيلوله را به گمان اينكه رمز « حدثنا » است تغيير داده و مرتكب اشتباه فاحشى گشته‌اند ، چون معنا ندارد . مثلًا بگوييم . . . عن الشهيد الاول قال حدثنا الشهيد الثانى !