سؤال : آيا مىتوانيم از مورد روايت الغاء خصوصيت كنيم ، و با كمك قرائنى مثل تناسبات حكم و موضوع ، در مورد مرأة غير شابة هم قائل به حرمت شويم ؟ پاسخ : الغاء خصوصيت صحيح به نظر نمىرسد براى اينكه : اولًا : خواسته‌ها و تمايلات شهوى در دوران جوانى شديدتر است و اگر روايت در جهت ارضاء شهوت مرأة شابه حقى براى او قائل شود ، حكم و موضوع اقتضاء نمىكند كه در سنين بالاتر نيز كه اين قوا ضعيف مىشود چنين حقى موجود باشد . به بيانى ديگر ، ترك مباشرت با مرأة شابه عرفاً يك نوع ظلم در حق او به حساب مىآيد و اين نكته در مرأة غير شابة نيست و عرفاً نمىتوانيم الغاء خصوصيت كنيم ، بخصوص كه به سن عجوزگى كه برسد ، اصلًا ، نهى از مباشرت هم شده است ، « قال الصادق عليه السلام ثلاثة يهدمن البدن و ربما قتلن . . . و نكاح العجائز » « 1 » ثانياً : در اين مسأله ، حقوق مرد نيز بايد ملاحظه شود ، چون قواى جسمانى مرد جوان بيشتر است . اگر تكليفى براى شوهر مرأة شابه كه متعارفاً نيز جوان است قائل شديم ، نمىتوانيم از اين استفاده كنيم كه در مورد شوهر مرأة غير شابة كه متعارفاً مسن است نيز چنين تكليفى هست . در حالى كه موانع طبيعى در مورد آنها بيشتر از مرد جوان است و گاهى مباشرت براى آنها زيان‌آور هم هست . خلاصه ، با الغاء خصوصيت نمىتوانيم از تكليفى كه بر شوهر جوان هست بر غير آنها نيز ، اثبات تكليف كنيم . ب ) استدلال به ادلهء رافع ضرر و حرج مىتوانيم بگوييم ، هر چند روايت صفوان در مورد مرأة شابة است ، لكن دليل بر آن نيست كه ، حكم ثبوتى مخصوص شابة باشد و در مورد مرأة ميان سال مىتوانيم به لا ضرر و لا حرج استدلال كنيم . چون زن يا شابه است يا عجوزه يا ميانسال . اما نسبت به بانوانى كه نه جوان هستند و نه عجوزه ، چون تمايلات جنسى

--> ( 1 ) - وسائل الشيعة ج 20 ص 255 - / باب 152 ابواب مقدمات النكاح - / ح اول